Een voorbeeld uit het rijke overzicht van Werf&: vrouwen bekleden wereldwijd nog altijd slechts ongeveer een derde van de hogere managementfuncties, terwijl ze qua opleiding inmiddels vaak gelijk of zelfs hoger scoren dan mannen. Volgens onderzoek van Hogan Assessments ligt dat niet aan verschillen in leiderschapskwaliteiten. Mannen en vrouwen blijken vergelijkbare eigenschappen te hebben die leiderschapssucces voorspellen. De kloof ontstaat eerder in het carrièrepad, bijvoorbeeld bij werving, promoties en beoordelingen van ‘potentieel’.
Dit komt ook terug in het rapport van Intelligence Group De Nederlandse arbeidsmarkt als werkplek voor mannen én vrouwen. Ongelijkheid ontstaat vaak niet aan de top, maar eerder in loopbanen. Bijvoorbeeld op momenten waarop subjectieve inschattingen of organisatiecultuur een rol spelen.
Technologische ontwikkelingen helpen niet
Ook op andere punten laten recente onderzoeken zien dat structurele factoren een rol spelen. Zo verdienen vrouwen gemiddeld nog altijd ruim tien procent minder dan mannen, ondanks dat ze gemiddeld hoger zijn opgeleid. En nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen bestaande verschillen zelfs vergroten.
Uit onderzoek van de Brookings Institution blijkt bijvoorbeeld dat een groot deel van de banen die sterk blootstaan aan automatisering door AI momenteel wordt ingevuld door vrouwen, met name in administratieve en ondersteunende functies.
Zelfvertrouwen in loopbaankeuzes
Relevante signalen voor de loopbaanprofessional. Veel loopbaanvragen worden immers vaak als individueel vraagstuk gepresenteerd. Denk aan vragen rond ambitie, leiderschap of carrièrestappen. Maar de onderzoeken rond Internationale Vrouwendag laten zien dat achter die vragen vaak bredere structuren op de arbeidsmarkt schuilgaan.
Zo speelt zelfvertrouwen een belangrijke rol in de ontwikkeling van een loopbaan. Bijna alle vrouwen in STEM-opleidingen (wetenschap, technologie, engineering en wiskunde) hebben last van het impostersyndroom: het gevoel dat hun succes eigenlijk niet verdiend is. Dat heeft uiteraard invloed op de keuzes die iemand maakt. Een cliënt kan bijvoorbeeld minder snel een stap durven nemen, zichzelf niet zichtbaar durven maken of al te vroeg aannemen dat bepaald werk ’toch niet past’.
“In de maatschappij – en ook op de werkvloer – gelden onbewuste normen over wat een ‘goede vrouw’ en een ‘goede leider’ is.”
“Een van de belangrijkste oorzaken van imposter syndrome bij vrouwen ligt in de manier waarop succes wordt beoordeeld´, vertelt Masha Trommel, directeur bij SheConsult, aan Intermediair. “In de maatschappij – en ook op de werkvloer – gelden onbewuste normen over wat een ‘goede vrouw’ en een ‘goede leider’ is. Een succesvolle vrouw hoort zorgzaam, empathisch en ondersteunend te zijn. Een succesvolle leider moet volgens deze norm juist daadkrachtig, assertief en strategisch zijn – eigenschappen die vaak als ‘mannelijk’ worden gezien.”
Individuele loopbaanvragen
Wat Internationale Vrouwendag voor de loopbaanprofessional misschien vooral is: een moment om opnieuw naar de statistieken te kijken en de structurele patronen op de arbeidsmarkt onder ogen te zien. Misschien ook om na te denken over hoe je daar als professional verschil in kunt maken. Maar bovenal om te beseffen dat achter al die cijfers duizenden individuele loopbaanverhalen schuilgaan. En juist daar kun jij wél iets betekenen.
