Ik word dan maar Bijzonder hoogleraar in 'het niet passen'

De kans lijkt me overzichtelijk, maar de vraag stellen is hem beantwoorden. Waar zou ik college over geven?

Waarschijnlijk begin ik met een paar colleges afschaffen. Het cv kan eruit, sollicitatiebrieven ook. Het college ‘Jezelf verkopen’ gaat linea recta door de versnipperaar. En wie studenten vraagt waar ze over vijf jaar willen staan, moet eerst maar eens vijf jaar terug om uit te leggen waarom hij toen niet zag aankomen waar hij vandaag staat.

Daarna nodig ik een werkgever uit. Eentje met twaalf moeilijk vervulbare vacatures. Ik zet er twaalf mensen naast die graag willen werken en allemaal nét niet passen. Geen van hen voldoet volledig aan het functieprofiel, allemaal brengen ze iets mee wat op dat profiel niet wordt gevraagd.

En dan stel ik maar één vraag: wat kunnen we hier veranderen zodat het wél past?

Een taak eraf, een opleiding erbij, twee functies anders verdelen, ervaring anders waarderen of iemand zes maanden geven om iets te leren waar we nu drie jaar ervaring voor vragen. Ik vermoed dat ergens daar mijn leerstoel interessant begint te worden.

Loopbaanbegeleiders hebben namelijk een merkwaardig beroep. Ze zitten tegenover degene die geen toegang krijgt en onderzoeken vervolgens wat híj anders kan doen. Een training, een profiel, meer zelfvertrouwen, beter leren netwerken, een scherper verhaal. Allemaal waardevol, totdat je ontdekt dat ondertussen de deur precies hetzelfde is gebleven.

Ik zou daarom vermoedelijk halverwege het academisch jaar problemen krijgen met het college van bestuur. Ik zou steeds minder mensen naar mijn collegezaal halen en steeds vaker met mijn studenten bij organisaties aanbellen.

‘Goedemiddag, u zoekt al zeven maanden iemand?’

‘Ja.’

‘Mooi. Wij hebben iemand die niet past.’

Daar zou ik mijn onderzoek willen beginnen. Bij de ruimte tussen wat een organisatie denkt nodig te hebben en wat een mens daadwerkelijk zou kunnen bijdragen. Bij wat er gebeurt wanneer we niet alleen mensen leren bewegen richting werk, maar ook werk leren bewegen richting mensen.

Dat is uiteindelijk wat ik studenten over loopbaanbegeleiding zou willen meegeven: dat je soms het meeste voor iemands loopbaan betekent door even niet naar die persoon te kijken.

En als ze me daarna mijn eredoctoraat weer willen afpakken, mogen ze bellen. Ik neem op.