Dat wringt, want de loopbaan wordt langer. De loopbaan van zestig jaar die de WSJ beschrijft is nog niet aan de orde, maar Hht Stanford Center on Longevity verwacht dat tot de helft van de Amerikaanse vijfjarigen van nu de 100 haalt, en dat zestig werkjaren voor hen normaal kunnen worden. De richting zien we nu al. Werknemers in Nederland gingen vorig jaar gemiddeld op 66 jaar en 4 maanden met pensioen, meldt het CBS. In 2024 lag dat gemiddelde al ruim vijf jaar hoger dan in 2004. Nog 40 procent stopte voor de AOW-leeftijd, tegen 46 procent een jaar eerder.

Niet iedereen krijgt die jaren
Eerst een kanttekening die er in elk gesprek over doorwerken toe doet. Gerontoloog John Rowe (82, Columbia University) wijst erop dat vooral welgestelden er gezonde jaren bij krijgen. Nederlandse cijfers laten hetzelfde gat zien. Mannen uit de minst welvarende groep leven gemiddeld 56,4 jaar in goede gezondheid, de meest welvarende mannen 69,4 jaar, volgens het CBS. Bij vrouwen is dat 53,7 tegenover 69,7 jaar.

Voor een cliënt met lichamelijk zwaar werk of weinig financiële buffer klinkt ‘langer doorwerken’ dus eerder als dreiging.
Twintigers moeten proefdraaien
Jonge cliënten zoeken vaak die ene goede eerste baan. In een loopbaan die tot na je zestigste doorloopt, weegt die keuze minder zwaar dan ze denken. De eerste jaren mogen dus best wat weg hebben van een experiment met verschillende rollen, afdelingen of culturen. Zolang de vaste lasten nog laag zijn kun je er goed achterkomen wat wel en niet bij je past.
Het advies is vooral niet te gokken op één populaire vaardigheid. Een paar jaar geleden was het veilige advies om te leren programmeren. Geneeskundestudenten werd radiologie afgeraden vanwege AI, terwijl radiologen nu weer gewild zijn. Vaardigheden zoals onderhandelen en samenwerken gaan wel mee. Vraag dus eens aan een twintiger: wat wil je over twee jaar over jezelf weten dat je nu nog niet weet?
Vijfenveertig: de helft
Reken het voor een Nederlandse cliënt eens uit. Wie op zijn 22e begon en tot zijn AOW-leeftijd doorwerkt, heeft op zijn 45e ongeveer evenveel werkjaren voor zich als achter zich. De AOW-leeftijd blijft bovendien gekoppeld aan de levensverwachting. Deze fase is tegelijkertijd ook het drukst. Denk aan verantwoordelijkheden op het werk of mantelzorg. Er blijft vervolgens weinig ruimte over om na te denken over een volgende stap.
Veel mensen ontdekken pas hoe moeilijk een traditionele functie op latere leeftijd te vinden is als ze er al tegenaan lopen. Het midden van de loopbaan is daarmee een goed moment om alternatieven op te bouwen: een kleinere werkgever, een adviespraktijk, een eigen bedrijf. Twee dingen die helpen:
- Een zijproject of serieuze hobby: zo voorkom je dat je identiteit volledig samenvalt met één werkgever of functietitel.
- Losse contacten onderhouden: een netwerk slijt als je het verwaarloost, en juist dat netwerk heb je nodig bij een latere overstap.
Is daar geen tijd voor, denk dan eens aan een paar weken verlof, desnoods onbetaald (als dat kan uiteraard), om afstand te nemen van de dagelijkse molen. Vraag je cliënt wat hij in drie of vier weken zou uitzoeken als hij die kreeg.
Afbouwen zonder af te haken
Tel je de laatste werkjaren af? Dan laat je vaak al veel eerder dingen lopen.
Rowe laat in het artikel van WSJ zien laat dat het anders kan. Ook na zijn zeventigste hield hij contact met executive search-bureaus en liet hij weten welke bestuurs- en adviesrollen hij zocht. Hij raadt oudere werkenden aan bij te blijven met technologie en vrijwilligerswerk serieus te nemen, omdat het betekenis geeft en het netwerk vergroot.
De experts zien het slot van een loopbaan als een geleidelijke overgang: minder uren, adviesrollen, projectwerk of een klus bij de oude werkgever voordat je echt stopt. In Nederland is dat voor werknemers nog geen gewoonte. Van wie vorig jaar met pensioen ging, werkte 1,7 procent door na de AOW-leeftijd.

Dat maakt de vraag aan je cliënt heel praktisch. Hoe wil hij zijn laatste werkjaren invullen, wil hij na zijn AOW nog iets blijven doen en welke contacten heeft hij daarvoor nu al nodig? Een mooie vraag die je liever op je 55e stelt dan op je 66e.







