Arbeidsmarkt15/07/2026 · 3 min
De onderzoekers bevestigen dat sommige opleidingen gemiddeld een hoger salaris opleveren dan andere. Maar mensen met exact hetzelfde diploma kunnen uiteindelijk verschillende beloningen krijgen op de arbeidsmarkt.
Sommige opleidingen leveren meer op
Dat een studiekeuze invloed heeft op de latere loopbaan, zal weinig loopbaanprofessionals verbazen. Uit het onderzoek blijkt opnieuw dat afgestudeerden in rechten, economie, management en STEM-richtingen gemiddeld de hoogste salarissen verdienen.
Een studiekeuze vormt dus een belangrijke verklaring voor verschillen op de arbeidsmarkt, maar het is niet het hele verhaal.
Ook blijkt dat mannen vaker voor deze opleidingen kiezen dan vrouwen. Alleen al daardoor ontstaat een deel van de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Een studiekeuze vormt dus een belangrijke verklaring voor verschillen op de arbeidsmarkt, maar het is niet het hele verhaal.
Let wel: dit onderzoek is gedaan in de periode 1999-2016. De resultaten zeggen dus vooral iets over een arbeidsmarkt van vóór de opkomst van generatieve AI. Of de universitaire studie straks nog steeds zo loont, is dus nog maar de vraag…
Door de grote vraag naar praktisch geschoold personeel groeien de salarissen van mbo’ers en hbo’ers steeds dichter naar elkaar toe. Zo blijkt uit de HBO Monitor 2024 dat een gemiddelde hbo-afgestudeerde een startsalaris heeft van €22,20 per uur, terwijl iemand met een mbo-diploma Verpleegkunde binnen anderhalf jaar gemiddeld €22,70 per uur verdient.
“Door de grote vraag naar praktisch personeel heb je met een afgeronde mbo-opleiding in veel gevallen meer kans op een baan.”
Arbeidsmarktdeskundige Robbert Boon vertelt aan Metronieuws:Â “Door de grote vraag naar praktisch personeel heb je met een afgeronde mbo-opleiding in veel gevallen meer kans op een baan. Ook zien we dat salarissen tussen mbo en hbo alsmaar dichter naar elkaar toegroeien.” Zijn conclusie: “Om het salaris hoef je dus niet altijd meer door te studeren.”
Hetzelfde diploma leidt niet automatisch tot hetzelfde salaris
Zelfs wanneer mannen en vrouwen dezelfde opleiding hebben gevolgd, blijven er loonverschillen bestaan. Binnen alle onderzochte studierichtingen verdienen mannen gemiddeld meer dan vrouwen. Juist binnen de best betaalde opleidingen blijken die verschillen het grootst
De onderzoekers maakten bovendien onderscheid tussen twee mechanismen. Een deel van de loonkloof ontstaat doordat mannen en vrouwen verschillende opleidingen kiezen. Maar een ander deel ontstaat doordat dezelfde opleiding op de arbeidsmarkt verschillend wordt beloond. Anders gezegd: niet alleen de studiekeuze doet ertoe, ook wat er daarna gebeurt.
Dat is een belangrijk inzicht voor loopbaanprofessionals
In de praktijk zien veel cliënten hun opleiding als iets wat hun loopbaan definitief heeft bepaald. Wie ooit een ‘verkeerde’ studie heeft gekozen, denkt soms dat een hoger salaris of een andere carrière daardoor buiten bereik is. Dit onderzoek laat zien dat die conclusie te simpel is.
Een opleiding bepaalt mede de uitgangspositie op de arbeidsmarkt, maar verklaart niet volledig hoe een loopbaan zich ontwikkelt. Factoren als werkgever, functiekeuzes, doorgroeimogelijkheden en de manier waarop talent wordt beloond, blijken eveneens van invloed.
Ook migratieachtergrond speelt een rol
De onderzoekers bekeken daarnaast hoe migratieachtergrond samenhangt met de opbrengst van een opleiding. Daaruit blijkt dat eerste generatie migranten, ongeacht hun studierichting, gemiddeld lagere loonopbrengsten uit hun diploma halen. Bij tweede generatie migranten zijn die verschillen kleiner, maar nog niet verdwenen. Voor deze groepen spelen dus ook andere factoren dan de gekozen opleiding een belangrijke rol.
We besteden veel aandacht aan het kiezen van de ‘juiste’ studie
Dat maakt volgens de onderzoekers duidelijk dat onderwijs alleen onvoldoende is om ongelijkheid op de arbeidsmarkt weg te nemen. We besteden veel aandacht aan het kiezen van de ‘juiste’ studie, en terecht: sommige opleidingen bieden gemiddeld betere arbeidsmarktkansen dan andere. Maar het is geen wondermiddel tegen ongelijkheid. De uitkomsten helpen in ieder geval om het gesprek over salarisverschillen te verbreden, ook bij cliënten. Ligt de oorzaak werkelijk bij de studie, of spelen er andere factoren mee?
