Arbeidsmarkt15/07/2026 · 3 min
Het 2026 Global AI Jobs Barometer van PwC (gebaseerd op meer dan een miljard vacatures wereldwijd) laat zien dat AI een grote invloed heeft op de arbeidsmarkt. Daarom bestaan veel tips logischerwijs uit werken met AI. Logischerwijs? Ja, want vorig jaar becijferde PwC het gemiddelde salarisverschil tussen professionals die AI beheersen in hun huidige functie en professionals die dat niet doen al op 56%. Bouw je aantoonbare AI-skills op, dan loopt die premie op naar gemiddeld 62%.
Let wel op dat jij en jouw cliënt een certificaat AI geletterdheid hebben. Neem je dit niet mee in je traject? Dan laat je een van de grootste hefbomen liggen. Maar ook netwerken en LinkedIn juist gebruiken blijven belangrijk.
1. Leer eerst zelf het onderscheid tussen gratis en betaald
Van de wereldbevolking heeft naar schatting 84% nog nooit AI gebruikt en zo’n 16% alleen een gratis chatbot. Slechts een fractie, rond de 0,3%, betaalt voor een AI-abonnement en nog geen 0,04% werkt op agent- of coding-niveau. Dat is een nuttig plaatje om aan cliënten te laten zien: met een betaald account zit je al bij een piepklein, snelgroeiend groepje. Gratis modellen zijn vaker gedateerd en hallucineren vaker. Claude en ChatGPT zijn op dit moment de meest bruikbare opties; Google AI en Grok zijn met name interessant bij veel databewerking, Mistral is de Europese route voor wie daar bewust voor kiest.
2. Laat kandidaten hun eigen cv beoordelen door een ‘onervaren recruiter’
Je kunt je cv laten herschrijven door AI. Maar ben je nou iets slimmer, dan laat je een cliënt AI vragen om het cv te lezen als een junior, een onervaren recruiter. Ziet die persoon de match? Dan ben je al een stap in de goede richting. De meeste eerste cv-selecties worden nog altijd gedaan door mensen met weinig ervaring.
3. Coach kandidaten om hun AI-model als top ondersteuning te laten werken
Een kandidaat die zijn AI-model uitgebreid laat weten wat hij zoekt, welke ervaring hij heeft en wat zijn voorkeuren zijn, krijgt betere ondersteuning bij sollicitaties, gespreksvoorbereiding en oriëntatie. Dit is een mooie opdracht tussen sessies door: laat je AI-model je interviewen over je loopbaanwensen en deel wat daaruit komt in onze volgende sessie.
-
Adviseer vijf recruiters naar het cv te laten kijken
Klassieke tip, blijft actueel: laat het cv van een kandidaat door minstens vijf recruiters bekijken. Twee meningen zijn evenzeer twee meningen als vijf, maar bij vijf ontstaat een rode draad die bruikbaar is.
5. Positioneer LinkedIn als aanvulling
Help kandidaten hun LinkedIn-profiel in lijn te brengen met hun cv zonder dat het een kopie wordt. Diepgang, beeld, kleur en referenties horen op LinkedIn, niet noodzakelijk op het cv. Ook moet LinkedIn meer duiding geven aan wat een kandidaat voor problemen kan oplossen voor werkgevers in plaats van een profiel met wensen, dromen en ambities. Gebruik LinkedIn als een professioneel dagboek en visitekaartje. Niet als Instagram.
6. Maak actief netwerken en bellen weer bespreekbaar
Een boodschap die bij veel, en met name jongere, kandidaten weerstand oproept, maar hard nodig is: bellen is een onderscheidende vaardigheid geworden, juist omdat recruiters overspoeld worden met AI-gegenereerde sollicitaties. Oefen dit met kandidaten voice-gestuurd via AI om belangst te verminderen.
7. Waarschuw expliciet voor Easy Apply en massasolliciteren
Tools die met één klik cv’s en brieven aanpassen aan een vacature verlagen aantoonbaar de conversieratio. Bespreek dit gericht met kandidaten die geneigd zijn breed en snel te solliciteren, want kwaliteit en persoonlijk contact verslaan volume.
8. Help kandidaten hun eigen baanzoekagent bouwen
Dit is misschien wel de meest waardevolle interventie die je als loopbaanprofessional kunt bieden: begeleid kandidaten bij het opzetten van een persoonlijke baanzoekagent — een AI-opzet die vacatures zoekt en meteen samenvat waarom iemand matcht. Onder werkzoekenden onder de 30 gebruikt inmiddels bijna 4 op de 10 generatieve AI voor werkgevers- of vacature-oriëntatie. Intelligence Group-data laat een duidelijke versnelling zien: het aandeel baanwisselaars dat AI inzette bij het zoekproces steeg van 6,3% in 2024 naar 12,6% begin 2026. Onder actief werkzoekenden (zonder recente baanwissel) is die stijging nog sterker: van 7,6% naar 13,1%.
-
Adviseer expliciete AI-taal op cv en LinkedIn
Help kandidaten concrete, verifieerbare AI-ervaring te formuleren: welke tools (Claude, ChatGPT, Copilot, Gemini), wat ze ermee hebben gedaan (een agent gebouwd, een skill gemaakt, X% van hun functie geautomatiseerd), en welke certificaten ze hebben behaald. Bij werkgevers waar AI nog gevoelig ligt (denk aan gemeenten, UWV) is het advies: wél benoemen, niet te nadrukkelijk profileren.
10. Wijs op laagdrempelige, gratis scholing
De Anthropic Academy biedt korte, gratis cursussen met certificaat. De cursus “AI Fluency: Framework & Foundations” bijvoorbeeld bevat 14 lessen, 1,1 uur video en één quiz. Behapbaar in een dagdeel, met een certificate of completion als resultaat. Dit is toegankelijk materiaal om kandidaten mee op weg te helpen zonder drempel van kosten of tijd.
11. Stimuleer leren in kleine groepjes
Niet iedere cliënt leert zelfstandig. Breng cliënten met vergelijkbare doelen samen, of verwijs naar initiatieven als jobon.nl, een stichting waar werkzoekenden elkaar onderling versterken.
12. Zet het ‘professionele dagboek’ in als positioneringsstrategie
Adviseer kandidaten om op LinkedIn regelmatig te schrijven over wat ze leren, welke problemen ze oplossen en welke trends ze signaleren in hun vakgebied. Je hoeft geen ambitie als influencer te hebben, maar je documenteert op deze manier kennis en je bent vindbaar voor recruiters.
Gartner stelt dat eind 2026 zo’n 40% van de organic discovery via AI-zoekopdrachten verloopt in plaats van traditionele zoekmachines en onderzoek van Georgia Tech en Princeton laat zien dat correcte optimalisatie voor AI-zoeksystemen (GEO, Generative Engine Optimization) tot 115% meer zichtbaarheid oplevert.
13. Gebruik de beschikbare tools in je eigen begeleidingsproces
Een aantal tools verdient een vaste plek in je toolkit als loopbaanprofessional:
- thetalentpoolcommunity.nl — laat kandidaten hun cv of LinkedIn-pdf uploaden; het platform haalt er automatisch skills uit (denk aan tientallen skills per profiel), een mooi gespreksonderwerp: komt dit overeen met het gewenste profiel?
- cv-waarde.nl — een gratis arbeidsmarktscan die kandidaten inzicht geeft in hun marktwaarde, gebaseerd op actuele salarisdata, ook in een zzp-scenario.
- rankarecruiter.nl — een plek waar kandidaten ervaringen met recruiters kunnen delen én lezen; nuttig als alternatief voor frustratie-uiting op minder constructieve plekken.
- Loonwijzer.nl en het salariskompas van Intermediair voor benchmarking, bieb.knab.nl voor uurtarief-indicaties bij zzp.
- De kansrijke-beroepenscan van UWV en de arbeidsmarktscan van NHG, relevant bij herplaatsingsvraagstukken en IPT-trajecten.
- 123test.nl als aanvullend zelftest-instrument.
14. Overweeg een eigen loopbaancoach agent te bouwen
Jouw cliënt kan een baanzoekagent bouwen en jij kunt een coach agent bouwen binnen Claude of ChatGPT. Voed deze met een eigen methodiek en veelgestelde vragen. Vergelijk dit gerust met bestaande kant-en-klare opties: Google Gemini heeft bijvoorbeeld een ingebouwde “Loopbaanadviseur”-Gem die nieuwe carrièremogelijkheden en een gedetailleerd plan aanreikt. Een zelfgebouwde agent sluit doorgaans beter aan bij je eigen aanpak en caseload, maar een kant-en-klare Gem is een prima startpunt om zelf te ervaren hoe zoiets werkt voordat je het zelf bouwt.
15. Adresseer de verwachtingskloof rond loopbanen
Lineaire carrièrepaden: 72% van de werkgevers vindt dat inmiddels achterhaald, zo blijkt uit PwC-data. Een portfoliocarrière, waarbij je breder inzetbaar bent en niet één pad kiest, wint aan populariteit. Dat inzicht kun jij in gesprekken gebruiken om cliënten breder te laten kijken dan hun laatste functietitel.
16. Blijf zelf op de hoogte
Reserveer structureel tijd om zelf met AI te blijven werken: 2 tot 3 uur per week is een realistisch startpunt. Volg vakinhoudelijke bronnen over de ontwikkelingen in AI en arbeidsmarkt om in gesprekken met kandidaten en opdrachtgevers relevant te blijven.
