Future22/10/2026 · 3 min
Dat is meteen een fijne boodschap. Je hoeft niet eerst een probleem te vinden voordat je aan de slag kunt. Je hoeft alleen zichtbaar te maken wat er al gebeurt. Vijf tips van Waasdorp om dat te doen.
#1 Begin niet bij het ‘gat’, maar bij wat er al is
De meeste mensen zijn allang in beweging, maar hebben het zelf nog niet door en blijven daarom hangen of wat ze niet kunnen of dreigen te verliezen. Waasdorp: “We bewegen zonder dat we het door hebben.
Kijk naar de afgelopen 25 jaar: we gingen van de Nokia 3310 en Startpagina.nl naar smartphone en AI. We gingen van roken op kantoor naar videobellen vanuit huis. Niemand had dat zien aankomen en toch hebben de meeste mensen die verandering probleemloos doorstaan. Vraag daarom niet als eerste ‘wat mis je’, maar ‘wat doe je inmiddels anders dan een paar jaar geleden’. Dat opent het gesprek heel anders.”
#2 Maak zichtbaar wat iemand ongemerkt heeft ontwikkeld
Videobellen, documenten delen, transcripties laten maken, AI gebruiken om een reis te plannen. Niemand volgde daar een officiële opleiding voor, toch is het vaardigheid. Volgens Waasdorp is corona een duidelijk voorbeeld: “Miljoenen mensen leerden binnen een paar weken online samenwerken, zonder cursus ‘Teamskunde’. Nieuwe vaardigheden beginnen opvallend vaak in het dagelijks leven, nog voordat we ze als professionele competentie herkennen. Jouw rol als coach is dat benoemen, voordat je cliënt het zelf ziet.”
#3 Gebruik het talentmodel om energie zichtbaar te maken
Het model van Rob Vinke, hoogleraar personeelswetenschappen, helpt daarbij. Primair talent is waar iemand goed in is en energie van krijgt. Secundair talent kan prima uitgevoerd worden, maar kost energie. Tertiair talent vernietigt die structureel. Iemand kan uitstekend zijn in rapportages maken en er toch iedere vrijdag leeg van thuiskomen. Dat onderscheid maakt de ongemerkte ontwikkeling concreet: niet alleen wat kan iemand, maar wat doet dat met iemand. En het werkt twee kanten op, benadrukt Waasdorp: “Een taak die nog niet perfect gaat maar wel nieuwsgierigheid oproept, kan precies de juiste ontwikkelrichting zijn.”
#4 Zoek de change agent die iemand buiten het werk al is
Veel mensen zijn al change agents in hun leven buiten werk, alleen nog niet op de werkvloer. Denk aan wie thuis of in een vereniging allang nieuwe dingen initieert. Opvallend genoeg geldt dat volgens Waasdorp ook bij AI: “Als consument omarmen we het massaal, terwijl werkgevers het nog angstvallig buiten de deur houden. Dat vermogen om te veranderen zit er bij je cliënt dus al, alleen niet altijd zichtbaar op de plek waar jij ernaar zoekt.”
Wil je dat verder onderbouwen? “Kijk naar de Barometer 2026 van PWC,” zegt Waasdorp. “Banen waarin AI mensen helpt complexer werk te doen, groeien twee keer zo snel als banen waarin AI het werk vooral vereenvoudigt, met 42% snellere loongroei. “Vacatures die expliciet AI-vaardigheid vragen, laten een loonpremie van 62% zien. Wie AI-vaardigheid dus al buiten werk opbouwt, staat er financieel niet slecht voor als dat zichtbaar wordt op de werkvloer.”
#5 Eerst lopen, dan springen
Van herkenning naar bewust experimenteren hoeft geen grote stap te zijn. Sterker nog, hij moet klein blijven om te lukken. Waasdorp vergelijkt AI als sparringpartner met een personal trainer: die is pas echt waardevol als iemand al in sportkleding verschijnt. “Plan een concreet moment in, niet ‘ooit’ maar met datum en tijd, en beantwoord dan drie vragen. Welk talent wil ik ontwikkelen, welk talent wil ik vaker inzetten, en welk talent mag rusten? Kies daarna één klein experiment. Een dag meelopen met een collega. Eén terugkerende taak automatiseren. Drie mensen vragen wanneer ze jou op je best zien. Je hoeft niet meteen te springen. Eerst een stukje lopen is ook vooruitgang.”
Praktische startvragen voor het volgende loopbaangesprek
Wat deze vijf punten met elkaar verbindt: ze gaan allemaal over herkennen wat er al is, in plaats van repareren wat ontbreekt. Waasdorp geeft daar vijf startvragen voor mee, direct te gebruiken in je volgende loopbaangesprek:
- Welke vaardigheid heb je het afgelopen jaar ongemerkt geleerd?
- Van welke taak krijg je energie, ook als die veel inspanning vraagt?
- Wat kun je goed, maar wil je niet langer zo vaak hoeven doen?
- Wat zou je over twaalf maanden graag aantoonbaar met AI kunnen?
- Welk klein experiment kun je binnen twee weken uitvoeren?
