Het voorbeeld komt van Marjolein ten Hoonte, directeur Arbeidsmarkt bij Randstad Groep Nederland. In een recent interview met NRC vertelt ze waarom ze weinig gelooft in lijstjes met vaardigheden die je carrière ‘AI-bestendig’ zouden moeten maken. Wie wil weten hoe betrouwbaar zulke lijstjes zijn, hoeft volgens haar maar terug te kijken naar het advies van een jaar of tien geleden: leer programmeren. Juist het aantal vacatures voor beginnende programmeurs is de afgelopen jaren flink gedaald.
Dat maakt een vraag die ook in het werk van de loopbaanprofessional belandt ineens behoorlijk ingewikkeld. Want cliënten willen niet alleen weten wat ze leuk vinden of waar hun talenten liggen. Ze willen soms ook gewoon weten waar hun kansen liggen, of het verstandig is om om te scholen, welke richting perspectief biedt of welke vaardigheden je het beste kunt ontwikkelen. Wat is dan jouw reactie?
Zelfs de voorspellers verschillen van mening
Dat daar geen eenvoudig antwoord op bestaat, blijkt ook uit een onderzoek dat in juli 2026 verscheen. De onderzoekers vergeleken zes modellen die voorspellen in welke mate beroepen blootstaan aan automatisering door AI. Je zou hopen dat daar ongeveer hetzelfde beeld uit komt. Niet dus. De voorspellingen lopen behoorlijk uiteen. Dat heeft onder meer te maken met verschillen in aannames en methodes. Wat in het ene model als relatief kwetsbaar beroep uit de bus komt, hoeft in een ander model dus niet dezelfde positie te hebben.
Dat maakt het verleidelijk om te concluderen dat arbeidsmarktvoorspellingen weinig zin meer hebben. Maar ook dat zou te kort door de bocht zijn. De onderzoekers vonden bijvoorbeeld dat banen in de zorgpraktijk relatief gunstig scoren: hoger salaris, lagere blootstelling aan AI. En de meest recente modellen laten onderling wel een consistent verband zien: hoe hoger de blootstelling aan AI, hoe hoger doorgaans óók het salaris en de complexiteit van het beroep.
Het Nederlandse Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) verwacht bijvoorbeeld dat er tot 2030 structurele krapte blijft bestaan in onder meer zorg, onderwijs en techniek. Van de ruim 2,3 miljoen baanopeningen die het ROA tot 2030 verwacht, ontstaat bovendien ongeveer negen op de tien door vervangingsvraag en slechts één op de tien door groei van de werkgelegenheid. Maar het ROA plaatst zelf ook een kanttekening: politieke instabiliteit in binnen- en buitenland zorgt voor meer onzekerheid in prognoses.
Kansrijk is niet hetzelfde als toekomstbestendig
Daar zit ook voor het loopbaanvak een belangrijk onderscheid. Het UWV publiceert regelmatig een overzicht met kansrijke beroepen. Veel beroepen staan daar al jaren op en zullen naar verwachting ook voorlopig goede kansen bieden. Maar er komen ook steeds beroepen bij die weer verdwijnen. Bijvoorbeeld omdat de vraag naar medewerkers afneemt of juist meer werkzoekenden voor een beroep kiezen. ‘Hier liggen op dit moment goede arbeidsmarktkansen’ is dus iets wezenlijk anders dan: ‘hiermee ben je klaar voor de toekomst’. En juist dat tweede lijkt steeds moeilijker te beloven.

Interessant, vooral omdat Nederland ondertussen volop inzet op een skillsgerichte arbeidsmarkt. De SER wil dat we minder uitsluitend kijken naar diploma’s, cv’s en functietitels en meer naar wat iemand daadwerkelijk aan kennis, vaardigheden, ervaring en talent in huis heeft. Dat moet het makkelijker maken om mensen te matchen met werk, gericht te scholen en tussen beroepen en sectoren te laten bewegen.
Ook UWV gebruikt skills om mensen te laten zien welke andere beroepen bij hun ervaring kunnen aansluiten. Voor een loopbaanprofessional kan het ontzettend waardevol zijn om te onderzoeken welke skills iemand al heeft, waar ze nog meer bruikbaar zijn er wat er ontbreekt voor een volgende stap. Problematischer wordt het pas als een skill een voorspelling wordt: ‘leer dÃt, want daarmee zit je over tien jaar goed’. Vraag het de programmeur die dat tien jaar geleden te horen kreeg.
Dan maar allemaal ‘wendbaar’?
Een makkelijk antwoord zou zijn: als we niet weten hoe de arbeidsmarkt er over tien jaar uitziet, moeten mensen vooral leren omgaan met verandering. Maar wat betekent dat eigenlijk?
@dominichay The most important skill in today’s job market? Adaptability. 💡 AI is changing industries. Roles are evolving fast. The people standing out aren’t always the ones with the best CVs… they’re the ones who can learn, evolve and adapt. Your ability to grow, communicate and stay relevant is becoming more valuable than ever. In 2026, being adaptable is a superpower. 🚀 What skill do you think matters most today? 👇 #CareerTok #Jobs #Careers #Adaptability #FutureOfWork
Binnen de loopbaanwetenschap wordt al langer onderzoek gedaan naar career adaptability. Simpel gezegd gaat het om het vermogen om je aan te passen als je loopbaan anders loopt dan verwacht. Denk aan iemand die zich opnieuw moet oriënteren omdat zijn werk verandert, die een overstap naar een andere sector overweegt of die gaandeweg ontdekt dat andere kennis en vaardigheden nodig zijn.
Uit een meta-analyse van 90 studies blijkt dat mensen die hier beter toe in staat zijn bijvoorbeeld actiever nadenken over hun loopbaan en hun mogelijkheden onderzoeken. Ze hebben ook meer vertrouwen in hun vermogen om loopbaankeuzes te maken en schatten hun kansen op de arbeidsmarkt positiever in.
Het interessante voor de loopbaanprofessional is dat dit niet simpelweg iets is wat iemand wel of niet in zich heeft. In 2025 verscheen een grote analyse naar de effectiviteit van individuele loopbaanbegeleiding. Daaruit blijkt dat begeleiding onder meer kan helpen om mensen meer vertrouwen te geven in het maken van loopbaankeuzes en beter om te laten gaan met veranderingen in hun loopbaan. Je hoeft straks dus echt niet precies te weten hoe de arbeidsmarkt van 2035 eruitziet om iemand te helpen er opnieuw zijn weg in te vinden.
Wel minder glazen bol, niet minder arbeidsmarktinformatie
Ook Ten Hoonte komt uiteindelijk ongeveer in die richting uit. Volgens haar worden nieuwsgierigheid, verandervermogen en het vermogen om problemen te doorgronden belangrijker. En vooral de manier waarop we leren verandert. Waar een loopbaan vroeger grofweg begon met leren en daarna werken, zullen die twee steeds meer door elkaar heen lopen.
Leren moet onderdeel worden van het werk zelf. Arbeidsmarktinformatie, kansrijke beroepen of skills worden daarmee niet minder interessant, maar het is wel verstandig onderscheid te maken tussen wat we nu weten en wat we denken dat er straks gebeurt. Een cliënt die een overstap overweegt naar een sector met structurele tekorten, doet er nog steeds verstandig aan die informatie mee te nemen. Net zoals het zinvol is te onderzoeken welke bestaande skills aansluiten bij ander werk. Maar een verstandige keuze voor vandaag is nog geen garantie voor 2035.
Misschien moet de vraag daarom iets minder vaak zijn: welke keuze is toekomstbestendig? En iets vaker: welke keuze is op basis van wat we nu weten verstandig, past bij jou en geeft je voldoende mogelijkheden om later opnieuw te bewegen?
Dan blijkt achteraf misschien zelfs dat ‘leer programmeren’ helemaal geen slecht advies was. Softwareontwikkeling staat ook in 2026 nog altijd tussen de kansrijke beroepen van UWV. Alleen de belofte die er soms achter verscholen zat (‘hiermee zit je voor de toekomst goed’) is een stuk moeilijker vol te houden.
Meer lezen?
- Met deze 16 tips vergroot je de arbeidsmarktwaarde van cliënten
- Dit is waarom jouw cliënt de zoektocht naar vacatures moet veranderen







