Gezondheid30/03/2026 · 3 min
Martine Behrens is loopbaan- en hormooncoach met praktijken in Amsterdam en Haarlem onder de naam van Simply Happy at Work.nl.
De vrouwen die deze zorgen uiten hebben vaak minimaal twintig jaar werkervaring, veel verantwoordelijkheid en uiteraard thuis opgroeiende pubers, ouders die zorg nodig hebben en een volle sociale agenda. Kortom: ze staan in de bloei van het leven. En dan hapert het lichaam en ook je mentale staat.
Als je jezelf niet meer herkent
Vrouwen die jarenlang best stevig in hun schoenen stonden, alle ballen constant hoog hielden, beginnen te twijfelen aan van alles. Ze zeggen bijvoorbeeld:
- “Ik kan mij niet meer goed concentreren.”
- “Ik vergeet steeds meer dingen en kan niet meer op namen komen.”
- “Ik ben sneller geïrriteerd.”
- “Ik ben continu moe, ik slaap al tijden zo matig.”
- “Ik word emotioneel bij elk televisiebeeld van een zielig hondje.”
- “Ik vind autorijden in de avond steeds vervelender worden.”
Als je dit zo leest, lijken de klachten behoorlijk sterk op een burn-out. Niet gek dat deze constatering daarom vaak wordt gedaan. Het advies van de huisarts is vervolgens dat je wat rustiger aan moet doen. Maar dat helpt niet voldoende, want bij vrouwen rond de veertig speelt vaak nog iets anders mee: de overgang of peri-menopauze (de 7 tot 10 jaar voor de menopauze). Het grillige verloop van de vrouwelijke geslachtshormonen kan voor deze veelvoud aan vage klachten zorgen.
Volgens cijfers van CBS en TNO zitten ongeveer 1,8 miljoen vrouwen in Nederland in de overgang. Ongeveer 80% ervaart klachten. Een aanzienlijk deel merkt dat die klachten ook invloed hebben op het werk. Ongeveer 20% vliegt er redelijke moeiteloos door (of heeft niet in de gaten dat het overgangsklachten zijn). Toch wordt de link van de klachten naar de overgang niet altijd gelegd. Niet door de vrouw zelf en vaak ook niet bij de huisarts of later de bedrijfsarts. Laat staan de manager, HR of de casemanager.
“Misschien moet ik iets simpels gaan doen”
Een cliënte van midden veertig kwam bij mij met klachten van een burn-out. Ze werkte al jaren met veel plezier als projectmanager bij een internationaal bedrijf en stond bekend als degene die overzicht had en hield. Maar de laatste maanden lukte dat niet meer. “Ik raak steeds dingen kwijt in mijn hoofd, vergeet de simpelste zaken, word onzeker en sta onder constante spanning en stress,” zei ze. “Misschien is deze baan toch te veel voor mij en moet ik gewoon iets ‘simpels’ gaan doen.”
Tijdens onze gesprekken bleek dat ze al een tijd slecht sliep. Ze werd ’s nachts regelmatig wakker tussen 02.00 en 05.00 uur en dan ging ze piekeren. Vervolgens viel ze om 6.00 uur weer rusteloos in slaap. Gek werd ze ervan. De effecten overdag bleven logischerwijs niet uit: minder concentratie en focus, een kort lontje (vooral haar man moest het bezuren) en twijfel over haar functioneren.
Toen ik met haar sprak over de peri-menopauze en de bingokaart met klachten erbij haalde (ze had gelijk de bingoprijs!), viel het kwartje. Niet alles was meteen opgelost, maar de gedachte dat haar leuke baan te veel voor haar was geworden verdween.
Eerst minder werken?
Een andere cliënte werkte vier dagen per week als senior bedrijfsjurist. Ze wilde een dag minder gaan werken, terwijl haar manager haar meer zag in een leidinggevende rol. “Ik kan het tempo gewoon niet meer bijhouden en nu wil mijn manager dat ik juist meer verantwoordelijkheid op mij neem. Hoe dan?”
Toen we samen haar week in kaart brachten, verschenen al snel haar gebroken nachten, de mantelzorg aan haar moeder van 84 en haar onregelmatige cyclus, hoofdpijn en duizeligheid. Met deze klachten was haar eerste reflex om de leidinggevende rol niet aan te nemen en eerder minder te gaan werken.
We hebben gekeken naar de overgang en de mogelijkheden op dat vlak. We zochten naar aandacht voor betere slaap en ontspanning door verdiepende vragen, zodat ze nog even weg zou blijven van radicale loopbaanveranderingen. Op welke manier kom je tot rust? Doe daar nog iets meer van. Ga langer wandelen met de hond en verdeel de taken thuis beter. Daarna ontstond ruimte om te kijken naar haar werk, wat ze graag wilde en hoe ze dat kon realiseren. Ze maakte een keuze vanuit inzicht en rust, niet vanuit uitputting.
Vier praktische tips voor cliënten
Let wel, als loopbaancoach hoef je natuurlijk geen hormoonexpert te zijn, maar je kunt wel helpen om breder naar hun situatie te kijken en ze hierin de weg te wijzen.
Vier eenvoudige stappen die in mijn praktijk al vaak verlichting brengen:
- Houd een klachten- en energielogboek bij
Noteer een paar maanden lang slaap, energie, stemming en lichamelijke klachten. Veel vrouwen ontdekken zo patronen die ze eerder niet zagen. Dat geeft meer zelfregie. Noteer ook meteen je cyclus. - Verdiep je in de overgang
Lees een boek over de peri-menopauze, luister een podcast ‘We zijn toch niet gek’ of volg een webinar. Betrouwbare informatie kan veel onzekerheid wegnemen. - Praat erover met andere vrouwen
Gesprekken met vriendinnen, zussen of collega’s laten vaak zien dat je niet de enige bent. Dat is vaak helpend en je kunt ook samen lachen om de situaties die iedereen herkent (sleutels in de koelkast terugvinden of weer je wachtwoord vergeten). - Stel grote loopbaanbeslissingen even uit
Als iemand structureel uitgeput is, is het lastig om heldere keuzes te maken. Eerst herstel en inzicht, daarna pas een beslissing nemen over je loopbaan.
Een andere blik op deze levensfase
De overgang en de fase daarvoor (de peri-menopauze) wordt vaak alleen gezien als een periode van klachten. Maar in loopbaanbegeleiding zie ik ook iets anders gebeuren. Het is een fase waarin veel vrouwen opnieuw kijken naar hun werk en leven als geheel. Ze voelen scherper wat energie geeft en kost, wat past bij deze periode in hun leven en wat ze graag nog willen doen. Aanmodderen en doorploeteren is echt niet nodig. Verdiep je in de peri-menopauze en maak van je loopbaantraject een herijking met de klemtoon op rijk!
