Nieuws22/10/2026 · 3 min
Honderd studenten van een grote Amerikaanse universiteit stuurden in 2020 via het grootste online netwerkplatform voor professionals berichten naar 10.000 mensen in de advocatuur, de financiële sector, consultancy en data science. De onderzoekers bepaalden per ontvanger door loting of het bericht van een man of een vrouw kwam, en welke vraag erin stond. In elk bericht stond dat de student niet op zoek was naar een baan. De studenten leverden de antwoorden letterlijk aan.
Op de brede vraag naar de voor- en nadelen van het vak reageerden professionals even vaak op mannen als op vrouwen. Het verschil zat in de inhoud. Van de antwoorden aan mannen ging 6,7 procent over werk-privébalans, bij vrouwen was dat 15,4 procent. Over de werkcultuur vertelden professionals beide groepen even vaak iets. De antwoorden aan vrouwen waren niet langer. De extra waarschuwing kwam dus vermoedelijk in de plaats van andere informatie. Vrouwen kregen bovendien minder vaak concreet advies.
Meer dan ze willen weten
Vrouwen hebben zelf minder behoefte aan dat onderwerp. De onderzoekers vroegen studenten van dezelfde universiteit hoe ze een gesprek van een kwartier met iemand uit hun droomvak zouden indelen. Vrouwen wilden 10 procent van die tijd aan werk-privébalans besteden, mannen 14 procent.
Om te achterhalen waarom professionals toch anders reageren, zetten de onderzoekers een tweede proef op. Ruim 2.500 Amerikaanse afgestudeerden moesten zich voorstellen dat ze bij een consultancy- of financieel bedrijf hadden gewerkt, met extreem lange en onvoorspelbare werkdagen. Daarna kregen ze een kwartier met een pas afgestudeerde sollicitant. De helft sprak met ‘Ethan’, de andere helft met ‘Emily’. De deelnemers verdeelden die vijftien minuten over acht onderwerpen, zoals salaris, doorgroeien en werkuren. Ook gaven ze aan hoe ze dachten dat de sollicitant zelf de tijd zou willen verdelen.
Een deel van de deelnemers kreeg vooraf te horen dat de sollicitant werkuren juist een minder belangrijk onderwerp vond. Iedereen geloofde dat. Maar alleen bij Ethan besteedden de deelnemers daarna minder tijd aan de werkuren. Emily kreeg evenveel uitleg als eerst. Ook als Emily vertelde dat ze geen kinderen wilde, bleef ze iets meer over de uren horen dan Ethan.
Zorg om later
De deelnemers kregen ook de vraag waarom je met jongeren over werk-privébalans moet praten. Bijna iedereen vond dat belangrijk, voor mannen en vrouwen. Een derde gaf wel een andere reden voor jonge vrouwen dan voor jonge mannen. In die groep noemde 41 procent bij vrouwen het gezin, tegen 18 procent bij mannen. Eén deelnemer schreef dat jonge vrouwen nu misschien nog niet aan kinderen denken, maar dat het later wel belangrijk wordt.
De onderzoekers noemen dat paternalisme: je geeft iemand het advies waarvan jij denkt dat ze het later nodig heeft, ook als ze er nu niet om vraagt.
Een goedbedoelde waarschuwing kan een loopbaankeuze sturen voordat je cliënt zelf heeft gekozen.
Het effect op de keuze
Dat die waarschuwing iets doet, toonden de onderzoekers aan met ruim 400 studenten. Ze lazen allemaal hetzelfde bericht van een consultant over het vak. Bij de helft stond er een extra passage in over lange dagen, veel reizen en de druk die dat op een relatie legt.
Vrouwen die die passage lazen, schatten het aantal werkuren hoger in en dachten dat deeltijdwerk minder vaak kon. Ze schatten de kans dat ze naar een workshop over instromen in de consultancy zouden gaan een vijfde lager in. Ook gaven ze ongeveer 15 procent minder vaak aan dat ze een baan bij een topbureau zouden kiezen boven een baan bij een klein bureau met kortere dagen en een lager salaris.”
4 tips voor in loopbaangesprekken
#1 Bereid het gesprek samen voor. Laat je cliënt vooraf opschrijven wat ze wil weten. Met eigen, concrete vragen houdt ze zelf de regie over het gesprek.
#2 Scheid feiten van waarschuwingen. Bespreek achteraf welke informatie concreet was (uren per week, mogelijkheden voor deeltijd of thuiswerk) en wat vooral een algemene zorg was.
#3 Zorg voor spreiding. Eén gesprek is één perspectief. Laat je cliënt dus met mensen in verschillende functies en organisaties praten.
#4 Wuif het onderwerp niet weg. Werkdruk is relevante informatie. Help je cliënt die te toetsen aan feiten.
