Gezondheid25/02/2026 · 3 min
“Met mij gaat het best goed” zegt Anneke terwijl ze de vragenlijst over haar vitaliteit invulde. Ze sport drie keer per week, eet gezond en slaapt naar eigen zeggen ook prima. Ik doe bij haar een hartslagband om zodat ik haar hartslagvariabiliteit kan meten. Dit meet de verschillen in tijd tussen twee opeenvolgende hartslagen. Veel variatie laat zien dat je lichaam veerkrachtig is en goed kan schakelen tussen inspanning en herstel. Weinig variatie betekent dat je lichaam langer “aan” staat en minder goed herstelt.
Judith Lemmers is werkzaam bij Lesstress. Ze gelooft dat verzuim en uitval vaak te voorkomen zijn door stress en draagkracht vroegtijdig meetbaar en inzichtelijk te maken. In haar maandelijkse columns deelt ze hoe je stress bewust kunt benutten, waar te veel spanning schadelijk wordt, en welke signalen laten zien dat het tijd is om in te grijpen.
De meting bij Anneke laat weinig variatie zien. Haar stresssysteem staat aan, zowel haar hartslag en ademfrequentie zijn te hoog en haar herstelvermogen is beperkt.
Tijdens mijn volgende afspraak zegt Henk juist het tegenovergestelde tegen mij. “Ik ben uitgeput, opgebrand en kan wel een week in bed blijven liggen”. Zijn meting laat zien dat zijn herstelvermogen nog prima is en dat zijn stresssysteem normaal functioneert.
Gevoel is niet altijd een betrouwbare graadmeter
Fascinerend: veel mensen schatten hun vitaliteit verkeerd in. Allebei de kanten op. De conclusie is in beide gevallen dat je gevoel niet altijd een betrouwbare graadmeter is voor je vitaliteit. Juist daarom is een objectieve meting van je vitaliteit zo waardevol. Door fysiek en wetenschappelijk onderbouwd te meten hoe goed je lichaam van stress herstelt, krijg je inzicht in de werking van je autonome zenuwstelsel. En dat laat feilloos zien hoe vitaal je bent.
Opvallend genoeg herkennen de meeste mensen zich uiteindelijk wel in de uitslag van de meting. “Ergens voelde ik me al wel een tijdje moe,” zegt Anneke nadat we de uitslag van de meting samen bespreken. “Maar ik dacht dat het wel over zou gaan. Misschien ben ik wel gewend geraakt aan dat vermoeide gevoel en ben ik het normaal gaan vinden.”
Ook Henk kon eigenlijk wel plaatsen waar zijn vermoeidheid vandaan kwam. De afgelopen week was het een drukke tijd geweest op zijn werk en thuis. Omdat een van zijn collega´s recent was uitgevallen met een burn-out, dacht hij dat hij dezelfde kant op ging.
Kleine aanpassingen en inzicht in de werking van ons systeem
Met Anneke heb ik gekeken wat ze kan doen om haar herstelvermogen weer te verbeteren en te zorgen dat haar vermoeide gevoel weer weggaat. Voor haar geldt, het gaat niet om minder doen, maar om slimmer herstellen. Uiteindelijk bleek dat haar slaap minder herstellend was dan ze zelf dacht. Met een paar kleine aanpassingen, vaste bedtijden, een bewust avondritueel en meer korte rustmomenten overdag merkte ze al verschil.
Bij Henk zorgde mijn uitleg over de werking van zijn stresssysteem en het inzicht dat stress niet altijd schadelijk is voor meer vertrouwen in zijn lijf.
Met een glimlach kijk ik dan ook regelmatig naar het Delfsblauwe tegeltje bij mij aan de muur meten = weten.
