Stressbestendigheid is één van de belangrijkste vaardigheden

Geschreven door

En dat moment komt altijd. Daarom is stressbestendigheid misschien wel één van de belangrijkste vaardigheden van deze tijd. Vanuit de wetenschap weten we dat stress op zichzelf niet schadelijk is. Het is juist een hele nuttige reactie van je lichaam om goed om te gaan met alles wat stressvol is in je leven. 

Judith Lemmers is werkzaam bij Lesstress. Ze gelooft dat verzuim en uitval vaak te voorkomen zijn door stress en draagkracht vroegtijdig meetbaar en inzichtelijk te maken. In haar maandelijkse columns deelt ze hoe je stress bewust kunt benutten, waar te veel spanning schadelijk wordt, en welke signalen laten zien dat het tijd is om in te grijpen.

We overleven door stress

Vanuit de wetenschap weten we dat stress op zichzelf helemaal niet schadelijk is. Stress is een ingenieus overlevingsmechanisme. Zodra je hersenen denken dat er actie nodig is, schakelt je lichaam over naar de ‘aan-stand’. Je hartslag stijgt, je ademhaling versnelt, je spieren spannen zich aan en je maakt stresshormonen zoals adrenaline en cortisol aan. Daardoor kun je sneller denken, beter presteren en adequaat reageren.

Eigenlijk is stress dus een superkracht. Het probleem ontstaat pas wanneer je lichaam niet meer terugschakelt naar de ‘uit-stand’.

Het verschil tussen goede en slechte stress zit in herstel

Wanneer je lichaam na de stress weer voldoende kan terugschakelen naar ontspanning, blijf je in balans. Als dat herstel uitblijft, stapelt stress zich op en ontstaan er steeds meer klachten. Daarom kun je er maar beter goed mee om leren gaan. De sleutel? Niet stress vermijden, maar juist stressbestendigheid vergroten. 

Dit kun je gelukkig trainen:

  1. Inzicht in je fysiologie 

Met behulp van hartslagvariabiliteit (HRV) wordt zichtbaar hoe jouw autonome zenuwstelsel reageert op belasting en herstel. Dit geeft een objectief beeld van je stressbestendigheid. Door regelmatig je HRV te meten ontdek je welke keuzes jouw herstel ondersteunen en welke juist energie kosten.Denk bijvoorbeeld aan:

  • het effect van een goede nachtrust;
  • een intensieve training;
  • alcohol;
  • een wandeling in de natuur;
  • een drukke werkdag.

Zo leer je steeds beter luisteren naar je lichaam, niet op gevoel alleen, maar op basis van objectieve data.

2. Herstel trainen

Veel mensen denken dat je vooral sterker wordt door harder te werken of meer te sporten.

In werkelijkheid word je sterker tijdens het herstel. Juist in de herstelperiode dalen je stresshormonen, komt je zenuwstelsel weer tot rust en krijgt je lichaam de kans om zich aan te passen. Daardoor ben je de volgende keer beter bestand tegen dezelfde belasting.

Je kunt dat herstel actief trainen door:

  • dagelijks een aantal keer 5 tot 10 minuten rustig naar je buik te ademen;
  • voldoende en regelmatig te slapen;
  • gedurende de dag kleine herstelmomenten in te bouwen;
  • dagelijks rustig te bewegen, bijvoorbeeld wandelen of fietsen;
  • bewust tijd te maken voor activiteiten waar je energie van krijgt.

Hoe sneller jouw lichaam weer kan schakelen van ‘aan’ naar ‘uit’, hoe groter je veerkracht wordt.

3. Belastbaarheid opbouwen

Door gedoseerde prikkels (mentaal en fysiek) leert je lichaam omgaan met stress, zonder overbelasting. Vergelijk het met de sportschool, zonder spierpijn ontwikkel je ook geen spiermassa. Je moet natuurlijk ook niet te zwaar gaan trainen, want dan krijg je blessures. 

Door jezelf regelmatig op een gezonde manier uit te dagen, leert je lichaam dat stress niet gevaarlijk is en dat het daarna weer veilig kan ontspannen.

Dat kun je bijvoorbeeld doen door:

  • regelmatig je hartslag flink te verhogen tijdens hardlopen, zwemmen of intervaltraining;
  • twee tot drie keer per week krachttraining te doen;
  • af en toe iets buiten je comfortzone te doen, zoals een presentatie geven, een sportieve uitdaging aangaan of zelfs een koude douche nemen;
  • inspanning altijd af te wisselen met voldoende herstel.

Niet de zwaarste training maakt je sterker, maar de juiste afwisseling tussen belasting en herstel. Wetenschappelijk gezien draait stressbestendigheid dus om flexibiliteit van je systeem: de mate waarin je mee kunt bewegen met wat er gebeurt en weer kunt herstellen. 

Ik ben benieuwd: ben jij bewust bezig met het ontwikkelen van je stressbestendigheid? En hoe doe je dat?

Meer lezen?



De echte oorzaak van vermoeidheid ligt ergens anders dan we vaak denken

Geschreven door

Wat ik vooral zag was iemand die al lange tijd geen echte rust meer had genomen. 

We denken vaak dat stress de oorzaak is van vermoeidheid, je prikkelbaar voelen en het gevoel dat je hoofd niet meer uitgaat. Maar de echte reden is vaak het gebrek aan herstel, aan (korte) rustmomenten om weer even op te laden.

Schijnherstel dat niet werkt

Veel mensen denken dat ze ontspannen door ´s avonds op de bank te Netflixen of eindeloos door hun telefoon te scrollen. Je bent dan wel afgeleid en het kan lijken alsof je ontspant, maar je zenuwstelsel blijft aanstaan, je lijf en geest blijven dit zien als inspanning. Het voelt wel ontspannen, maar het is geen echt herstel, het is schijnrust.

Ik vroeg haar tijdens de sessie om een aantal minuten rustig te ademen, 3 tellen in, 5 tellen uit en vooral naar haar buik te ademen. Om haar aandacht echt naar haar lichaam brengen. Tijdens de oefening zag ik het gebeuren, haar schouders ontspanden, haar uitdrukking werd zachter en haar ademhaling werd rustig.

Na afloop keek ze me aan en zei verbaasd “Oh dit gevoel heb ik lang niet meer gehad, ik wist niet meer dat ik dit me zo kon voelen”.

Deze simpele ademhalingsoefening was een eyeopener

Voor mij is dit pure wetenschap. Deze ademhalingsoefening activeert je parasympaticus, dat is als het “rust- en herstel-systeem” van je lichaam. Het vertraagt je hartslag, verlaagt je bloeddruk en stimuleert ontspanning en een gevoel van kalmte.

Een burn-out ontstaat niet door te veel stress

Wanneer je weer leert voelen wat echte ontspanning is dan geef je je lichaam en geest de kans op weer meer draagkracht op te bouwen, je kunt dan weer meer aan. Je laadt je accu als het ware op.

We onderschatten vaak hoe belangrijk echte ontspanning is, of we maken het te groot, waardoor we het niet of onvoldoende doen. Een aantal keer per dag bewust je ademhaling vertragen en langer uitademen zorgt voor korte ontspanmomenten die je heel veel energie geven.

Meer lezen?

Judith Lemmers is werkzaam bij Lesstress. Ze gelooft dat verzuim en uitval vaak te voorkomen zijn door stress en draagkracht vroegtijdig meetbaar en inzichtelijk te maken. In haar maandelijkse columns deelt ze hoe je stress bewust kunt benutten, waar te veel spanning schadelijk wordt, en welke signalen laten zien dat het tijd is om in te grijpen.

 

 

Mijn team van AI medewerkers staat ook om tien uur ’s avonds klaar

Geschreven door

Ik begeleidde mensen toen puur via gesprekken. Een uur op maandag, weer een uur drie weken later. Die aanpak werkte, maar het kon beter. Tussen twee sessies in lagen soms twee weken stilte en daarin kwamen de meeste kandidaten niet naar me toe. De drempel was voor sommigen te hoog. „Het is vast niet belangrijk genoeg om de coach lastig te vallen,” hoorde ik ze later zeggen. Terwijl het dat wél was. Op een zondagavond om tien uur, of op dinsdagmiddag na de klok van 17.00 uur, stond iemand er alleen voor. Precies op het moment dat hij in beweging wilde komen.

Benito Bekx is loopbaancoach en ondernemer. Via BaazZ en MeesterlijkMatchen begeleid hij mensen die vastlopen in hun werk of boventallig zijn verklaard, veelal bij grote Nederlandse organisaties met een werk-naar-werk vraagstuk. Deze column is de opening van een reeks over wat er in de praktijk écht werkt als je als loopbaanprofessional met AI agents aan de slag gaat.

Dat heb ik opgelost door mijn online loopbaancoaching om te bouwen met AI agents: door mij getraind, werkend vanuit mijn aanpak, beschikbaar op elk moment dat iemand wil bewegen, maar de drempel voelt om een mens te bellen.

Een agent is zo goed als de vragen die hij stelt

Want er zijn dingen waar je rekening mee moet houden. Een agent is zo goed als de vragen die hij stelt. De verleiding bestaat om agents snel en breed in te zetten, maar een agent die te veel tegelijk doet, verliest zijn scherpte. Train je agent op één rol. Een agent die helpt bij zelfinzicht doet iets anders dan een agent die cv’s aanscherpt of een agent die kandidaten voorbereid op gesprekken.

Iets anders waar je scherp op moet zijn: de kandidaat moet eigenaar blijven van de uitkomst. Agents inspireren, laten opties zien en stellen vragen. Maar de kandidaat beslist. Zorg er in je begeleiding voor dat je expliciet terugkomt op wat de agent heeft opgeleverd. Wat herkent iemand erin? Wat klopt niet? Wat wil hij ermee? Dat gesprek is waardevoller dan de output zelf.

Voorbereiding verandert een gesprek

En dan het mooiste. Als een kandidaat tussen de sessies door al heeft gewerkt aan zijn zelfinzicht, zijn cv heeft aangescherpt of een eerste motivatiebrief heeft geschreven, verandert het gesprek.

De vragen die er echt toe doen, komen pas boven als het praktische werk al gedaan is.

We hoeven het niet meer uitgebreid te hebben over hoe je een cv opbouwt of wat je in een sollicitatiebrief zet. En dat is maar goed ook, want de vragen die er echt toe doen, komen pas boven als het praktische werk al gedaan is. Wat wil ik eigenlijk? Wat houdt me tegen? Welke stap durf ik niet te zetten? In de praktijk krijg ik daar elke keer bevestiging van: kandidaten zijn beter voorbereid, sessies gaan dieper en resultaten volgen sneller.

We werken met gevoelige informatie

Eén ding laat ik nooit onbesproken: dataveiligheid. Als coaches werken we met gevoelige informatie, persoonlijke situaties, twijfels, soms financiële of medische context. Die informatie heeft een weg door een systeem en het is onze verantwoordelijkheid om te weten welke weg dat is. „Die gegevens komen echt niet op straat te liggen” is geen beleid. Het is een aanname. Bewustwording begint bij de professional zelf.

Ik ben benieuwd wat jullie bezighoudt. Waar zit voor jou de meerwaarde van technologie in begeleiding? Welke ervaringen heb jij met agents? En op welke vraagstukken zou jij meer verdieping willen?

Meer lezen?

Blijven of gaan? De moedigste loopbaankeuze is de bewuste

Geschreven door

Sommigen willen juist weten of ze ook mogen blijven. Als loopbaancoach vind ik dat een hele interessante vraag.

Myriam de Roo is senior loopbaancoach & trainer en oprichter van De Gelukkige Professional.

Het zwarte gat

Veranderen is eng. Voor bijna iedereen, ongeacht leeftijd of werkervaring. Wie nadenkt over een loopbaanstap, kijkt bijna altijd in een zwart gat: geen helder beeld van wat er aan de andere kant ligt. Wel een scherp beeld van wat er mis kan gaan. Dat dan weer wel.

Onder die angst zit iets wat velen van ons zullen herkennen: het onbekende vraagt iets van je wat het vertrouwde niet vraagt. Je geeft zekerheid op voor iets wat nog niet bestaat. Heb je ook geen helder beeld van de volgende stap? Dan wordt dat zwarte gat alleen maar groter.

Bij jongere professionals speelt ook nog mee dat zij zichzelf hoge verwachtingen opleggen – of die van anderen voelen – en dat elke keuze aanvoelt als definitief. Bij oudere professionals klinken de twijfels anders. Maar de angst eronder is dezelfde.

Niet twee, maar allerlei bewegingen

In loopbaancoaching zie je uiteenlopende reacties op die angst. Sommigen zeggen te willen bewegen, maar vinden telkens een nieuwe reden waarom het toch niet kan. Er zijn er ook die zeggen tevreden te zijn, maar waarbij de tevredenheid bij doorvragen meer lijkt op berusting dan op een echte keuze. En uiteraard gaan sommige mensen zonder angst en met veel energie en nieuwsgierigheid op onderzoek. Ze willen gewoon weten wat er mogelijk is.

Als er angst in het spel is, moet ik als coach scherp blijven. Want “ik heb het toch goed” kan twee dingen betekenen: het klopt echt of het is een manier om de verandering te omzeilen. Ik ben altijd alert op excuustruzen: oneigenlijke redenen om vooral wel of juist niet te bewegen.

Wat het nog meer van mij vraagt? In de eerste plaats dat ik goed afstem op de dieperliggende drijfveren en overtuigingen van mijn coachee, inclusief belemmerende patronen en systemische dynamieken. Zodat ik de juiste vragen kan stellen om hem of haar te helpen naar eigen inzichten en antwoorden te komen.

Mijn mening doet er niet toe

Daarnaast dat ik zelf in het niet-weten kan blijven; mijn mening doet er vaak niet toe en soms weet ik het antwoord op de vraag “moet ik blijven of gaan?” ook echt niet.

Belangrijk is dat ik reflecteer op mijn eigen handelen, bijvoorbeeld dat ik oprecht oké ben met iedere uitkomst. En tot slot zal ik telkens inchecken bij de ander: komt mijn coachee steeds dichter bij het antwoord op zijn of haar eigen hulpvraag? Dat vraagt veiligheid, zodat de coachee een eerlijk antwoord durft te geven.

Een voorbeeld uit mijn praktijk. Een leerkracht had tijdens een loopbaantraject besloten haar eigen praktijk te starten als kindermassagetherapeut. Met energie, met plannen, klaar voor actie. Tot ze in ons volgende gesprek terugkwam met een andere boodschap: ze zag er toch van af en wilde weer voor de klas. Terwijl haar dat juist ziek had gemaakt. Na doorvragen bleek dat haar partner het idee niets vond. Die onzekerheid had haar besluit ondermijnd.

Ze ging terug voor de klas. De coaching werd afgerond. Een paar maanden later zegde ze alsnog haar dienstverband op en startte ze haar eigen praktijk. De nood was hoog genoeg geworden, dus risico’s en twijfels deden er minder toe. Dan beweeg je gewoon.

Zekerheid bestaat niet (en dat hoeft ook niet)

Aaltje Vincent zegt het treffend: solliciteren is hopen op een beter leven. Medewerkers die een overstap willen maken, willen die hoop zo concreet mogelijk maken. Begrijpelijk. Maar volledig dicht timmeren lukt niet, want er blijft altijd een onzekere marge.

Het helpt vooral te weten waarom je een keuze maakt. Wat zijn je echte drijfveren? Welke patronen houd je in stand uit gewoonte, uit angst, of uit loyaliteit aan anderen? Pas als je dat helder hebt, kun je een keuze maken die echt van jou is.

De meest onderschatte uitkomst

In loopbaancoaching gaat het niet altijd over doorpakken of doorbreken. Met volle overtuiging blijven is ook een hele waardevolle uitkomst. Dat is niet per se de makkelijke weg of angst voor verandering. Het kan gewoon de beste keuze zijn voor nu. Daar is loopbaancoaching voor bedoeld: ruimte maken voor een bewuste keuze, in plaats van een keuze die je overkomt.

Meer lezen?

 

 

Zo meet je hoe jouw lichaam en geest omgaan met wat je van jezelf vraagt

Geschreven door

Met behulp van een hartslagsensor kun je jouw hartslagvariabiliteit (HRV). Dat klinkt technisch, maar de variatie in tijden tussen twee opeenvolgende hartslagen laat zien of je lichamelijk en geestelijk nog kunt dragen wat er van je wordt verwacht. Dat noemen we je draagkracht.

Draaglast: heb je genoeg tijd om te herstellen?

De meeste mensen vragen veel van zichzelf: een volle agenda met afspraken, deadlines, vergaderingen, zorg voor kinderen of mantelzorg, het huishouden, alles plannen, regelen, organiseren, sporten en leuke dingen doen met vrienden. We leggen de lat hierin vaak erg hoog. Dit alles bij elkaar noemen we je draaglast. 

HRV laat zien hoe goed jouw lichaam en geest kunnen omgaan met wat je van jezelf vraagt. Een hoge variatie in tijden tussen hartslagen betekent dat je lichaam goed kan schakelen tussen inspanning en ontspanning. Een lage variatie vertelt iets anders, namelijk dat je stresssysteem voortdurend “aan” staat en te weinig ruimte heeft om te herstellen.

Je lichaam liegt niet

Tijdens deze metingen, die we vaak bij medewerkers van bedrijven doen, zie ik dit vaak terug. Mensen die zeggen dat het nog oké gaat, maar waarvan de meting laat zien dat de rek er bijna uit is. Hun lichaam draait al lange tijd op reserve. En het bijzondere is: je lichaam liegt niet. Waar je hoofd misschien zegt “nog even volhouden”, laat HRV zien of je dit wel een goede keuze is. 

Dat is natuurlijk belangrijke informatie. Want als je weet dat je te weinig reserves hebt, dan kun je op tijd bijsturen. Niet pas als je ziek wordt of uitvalt, maar juist daarvoor. HRV-metingen helpen je ook om te begrijpen waarom je sneller moe bent, prikkelbaarder reageert of moeite hebt met concentreren. HRV maakt zichtbaar wat je soms zelf wegstopt.

“Dus het ligt niet aan mij”

Ik zie vaak herkenning bij mensen wanneer ik de resultaten van hun meting bespreek. “Dus het ligt niet aan mij.” Nee, je lichaam laat zien dat het ruimte nodig heeft om te herstellen. Het heeft te lang aan gestaan. 

Het mooie is: HRV is geen vast gegeven. Je kunt het zelf beïnvloeden. Met betere slaap, voldoende bewegen, gezond eten, voldoende hersteltijd en een positieve mindset kan je HRV weer stijgen. 

Ik vind het vooral zo’n krachtig meetinstrument omdat het je helpt te luisteren naar je lichaam. Dat communiceert continu. Eerst misschien licht, denk aan een slechtere nachtrust, minder focus en snellere irritaties, maar het zijn allemaal signalen. HRV maakt zichtbaar wat je soms geneigd bent te negeren en dat inzicht gun ik iedereen. 

Wil je meer weten over HRV? Dan kun je altijd mailen naar judith@lesstress.biz. 

Meer lezen?

Judith Lemmers is werkzaam bij Lesstress. Ze gelooft dat verzuim en uitval vaak te voorkomen zijn door stress en draagkracht vroegtijdig meetbaar en inzichtelijk te maken. In haar maandelijkse columns deelt ze hoe je stress bewust kunt benutten, waar te veel spanning schadelijk wordt, en welke signalen laten zien dat het tijd is om in te grijpen.

 

 

 

Jij weet een hoop van je cliënt. Maar wie weet het nog meer?

Geschreven door

Begrijp me goed: ik doe het zelf ook. Het werkt en het maakt je begeleiding beter. Maar in die snelheid glipt er ook iets doorheen wat we nauwelijks benoemen. Waar gaat die informatie naartoe?

Benito Bekx is loopbaancoach en ondernemer. Hij gelooft dat echte begeleiding ontstaat op het snijvlak van menselijke diepgang en slimme technologie. In zijn praktijk combineert hij persoonlijke coaching met AI-agents die cliënten ondersteunen tussen de gesprekken door. Als Chief Growth Officer helpt hij organisaties om AI praktisch en verantwoord in te zetten.

Gevoelige bedrijfsinformatie naar buiten

Bij Samsung leerden ze het op een pijnlijke manier. Drie medewerkers voerden binnen één maand gevoelige bedrijfsinformatie in via ChatGPT. Één voerde broncode in om een bug op te lossen. Een tweede deed hetzelfde met code voor het detecteren van defecte chips. Een derde nam een interne vergadering op, transcribeerde die en vroeg ChatGPT om de notulen. Alle drie werden disciplinair onderzocht.

Maar het echte probleem was niet de consequentie voor de medewerkers. Het was wat Samsung daarna ontdekte: die informatie stond op de servers van OpenAI en was onmogelijk terug te halen. Weg. Permanent buiten het bereik van het bedrijf. Onderzoekers toonden al aan dat trainingsdata van ChatGPT via slimme prompts tevoorschijn kan komen, inclusief persoonlijke informatie van mensen die dat nooit bedoeld hebben te delen. Voor Samsung betekende dat hun handelsgeheimen in handen van een externe partij lagen.

Werken met mensen en hun onzekerheden

Wij werken niet met handelsgeheimen. Wij werken met mensen. Met hun kwetsbaarheid, hun schaamte en hun diepste onzekerheid. En als die informatie eenmaal is ingevoerd, geldt exact hetzelfde: weg, buiten jouw bereik, zonder garantie over wat ermee gebeurt.

Het gaat niet alleen om wat jij invoert. Je cliënt werkt thuis ook met AI. Hij vraagt ChatGPT om zijn motivatiebrief te verbeteren, deelt zijn loopbaanverhaal met een chatbot en heeft misschien geen idee dat die gesprekken mogelijk worden opgeslagen of gebruikt.

Ook wij voeren dit gesprek nauwelijks als sector, terwijl onze cliënten ons alles toevertrouwen. Er zijn Europese alternatieven die privacy serieus nemen, transparant zijn over dataopslag en voldoen aan de AVG. Minder bekend, maar ze bestaan. De keuze welke tools je gebruikt is een professionele keuze, net zoals je kiest waar je je dossiers bewaart.

Ga dus eens bij jezelf te rade. Wat voer jij eigenlijk allemaal in? Heb je daar bewust over nagedacht? En gebruik je de juiste tools voor de informatie die jij verwerkt?

Meer lezen?

Burn-outklachten of de overgang? Dit wordt nog te vaak door elkaar gehaald

Geschreven door

Martine Behrens is loopbaan- en hormooncoach met praktijken in Amsterdam en Haarlem onder de naam van Simply Happy at Work.nl. 

De vrouwen die deze zorgen uiten hebben vaak minimaal twintig jaar werkervaring, veel verantwoordelijkheid en uiteraard thuis opgroeiende pubers, ouders die zorg nodig hebben en een volle sociale agenda. Kortom: ze staan in de bloei van het leven. En dan hapert het lichaam en ook je mentale staat.

Als je jezelf niet meer herkent

Vrouwen die jarenlang best stevig in hun schoenen stonden, alle ballen constant hoog hielden, beginnen te twijfelen aan van alles. Ze zeggen bijvoorbeeld:

  • “Ik kan mij niet meer goed concentreren.”
  • “Ik vergeet steeds meer dingen en kan niet meer op namen komen.”
  • “Ik ben sneller geïrriteerd.”
  • “Ik ben continu moe, ik slaap al tijden zo matig.”
  • “Ik word emotioneel bij elk televisiebeeld van een zielig hondje.”
  • “Ik vind autorijden in de avond steeds vervelender worden.”

Als je dit zo leest, lijken de klachten behoorlijk sterk op een burn-out. Niet gek dat deze constatering daarom vaak wordt gedaan. Het advies van de huisarts is vervolgens dat je wat rustiger aan moet doen. Maar dat helpt niet voldoende, want bij vrouwen rond de veertig speelt vaak nog iets anders mee: de overgang of peri-menopauze (de 7 tot 10 jaar voor de menopauze). Het grillige verloop van de vrouwelijke geslachtshormonen kan voor deze veelvoud aan vage klachten zorgen. 

Bron: TNO, 2025

Volgens cijfers van CBS en TNO zitten ongeveer 1,8 miljoen vrouwen in Nederland in de overgang. Ongeveer 80% ervaart klachten. Een aanzienlijk deel merkt dat die klachten ook invloed hebben op het werk. Ongeveer 20% vliegt er redelijke moeiteloos door (of heeft niet in de gaten dat het overgangsklachten zijn). Toch wordt de link van de klachten naar de overgang niet altijd gelegd. Niet door de vrouw zelf en vaak ook niet bij de huisarts of later de bedrijfsarts. Laat staan de manager, HR of de casemanager. 

“Misschien moet ik iets simpels gaan doen”

Een cliënte van midden veertig kwam bij mij met klachten van een burn-out. Ze werkte al jaren met veel plezier als projectmanager bij een internationaal bedrijf en stond bekend als degene die overzicht had en hield. Maar de laatste maanden lukte dat niet meer. “Ik raak steeds dingen kwijt in mijn hoofd, vergeet de simpelste zaken, word onzeker en sta onder constante spanning en stress,” zei ze. “Misschien is deze baan toch te veel voor mij en moet ik gewoon iets ‘simpels’ gaan doen.”

Tijdens onze gesprekken bleek dat ze al een tijd slecht sliep. Ze werd ’s nachts regelmatig wakker tussen 02.00 en 05.00 uur en dan ging ze piekeren. Vervolgens viel ze om 6.00 uur weer rusteloos in slaap. Gek werd ze ervan. De effecten overdag bleven logischerwijs niet uit: minder concentratie en focus, een kort lontje (vooral haar man moest het bezuren) en twijfel over haar functioneren. 

Toen ik met haar sprak over de peri-menopauze en de bingokaart met klachten erbij haalde (ze had gelijk de bingoprijs!), viel het kwartje. Niet alles was meteen opgelost, maar de gedachte dat haar leuke baan te veel voor haar was geworden verdween. 

Eerst minder werken?

Een andere cliënte werkte vier dagen per week als senior bedrijfsjurist. Ze wilde een dag minder gaan werken, terwijl haar manager haar meer zag in een leidinggevende rol. “Ik kan het tempo gewoon niet meer bijhouden en nu wil mijn manager dat ik juist meer verantwoordelijkheid op mij neem. Hoe dan?”

Toen we samen haar week in kaart brachten, verschenen al snel haar gebroken nachten, de mantelzorg aan haar moeder van 84 en haar onregelmatige cyclus, hoofdpijn en duizeligheid. Met deze klachten was haar eerste reflex om de leidinggevende rol niet aan te nemen en eerder minder te gaan werken. 

We hebben gekeken naar de overgang en de mogelijkheden op dat vlak. We zochten naar aandacht voor betere slaap en ontspanning door verdiepende vragen, zodat ze nog even weg zou blijven van radicale loopbaanveranderingen. Op welke manier kom je tot rust? Doe daar nog iets meer van. Ga langer wandelen met de hond en verdeel de taken thuis beter. Daarna ontstond ruimte om te kijken naar haar werk, wat ze graag wilde en hoe ze dat kon realiseren. Ze maakte een keuze vanuit inzicht en rust, niet vanuit uitputting.

Vier praktische tips voor cliënten

Let wel, als loopbaancoach hoef je natuurlijk geen hormoonexpert te zijn, maar je kunt wel helpen om breder naar hun situatie te kijken en ze hierin de weg te wijzen.

Vier eenvoudige stappen die in mijn praktijk al vaak verlichting brengen: 

  1. Houd een klachten- en energielogboek bij
    Noteer een paar maanden lang slaap, energie, stemming en lichamelijke klachten. Veel vrouwen ontdekken zo patronen die ze eerder niet zagen. Dat geeft meer zelfregie. Noteer ook meteen je cyclus. 
  2. Verdiep je in de overgang
    Lees een boek over de peri-menopauze, luister een podcast ‘We zijn toch niet gek’ of volg een webinar. Betrouwbare informatie kan veel onzekerheid wegnemen.
  3. Praat erover met andere vrouwen
    Gesprekken met vriendinnen, zussen of collega’s laten vaak zien dat je niet de enige bent. Dat is vaak helpend en je kunt ook samen lachen om de situaties die iedereen herkent (sleutels in de koelkast terugvinden of weer je wachtwoord vergeten). 
  4. Stel grote loopbaanbeslissingen even uit
    Als iemand structureel uitgeput is, is het lastig om heldere keuzes te maken. Eerst herstel en inzicht, daarna pas een beslissing nemen over je loopbaan. 

Een andere blik op deze levensfase

De overgang en de fase daarvoor (de peri-menopauze) wordt vaak alleen gezien als een periode van klachten. Maar in loopbaanbegeleiding zie ik ook iets anders gebeuren. Het is een fase waarin veel vrouwen opnieuw kijken naar hun werk en leven als geheel. Ze voelen scherper wat energie geeft en kost, wat past bij deze periode in hun leven en wat ze graag nog willen doen. Aanmodderen en doorploeteren is echt niet nodig. Verdiep je in de peri-menopauze en maak van je loopbaantraject een herijking met de klemtoon op rijk! 

Meer lezen?

De kunst van te weinig slapen (en de prijs die volgt)

Geschreven door

Hij vertelde het mij met volle overtuiging en was er eigenlijk wel trots op. Alsof weinig slapen een bewijs van kracht was. En op de korte termijn lijkt het ook zo. Hij functioneert en werkt hard. Totdat hij steeds meer klachten kreeg. 

Inzichten in toekomstige verzuimrisico’s

Met een vitaliteitscan meten we hoe vitaal iemand echt is. Superinteressant, want deze metingen geven niet alleen inzicht in hoe vitaal iemand nu is, maar ook in toekomstige verzuimrisico’s. Zo’n meting is wetenschappelijk onderbouwd, met objectieve hartslagdata. En telkens zien we hetzelfde terugkomen: slaap is een enorm belangrijke en bepalende factor van je vitaliteit.

De negatieve effecten van te weinig slaap bouwen zich namelijk op. Niet ineens, maar stap voor stap. Het begint met een verhoogd risico op het maken van fouten en ongelukken. Daarna raken je hongerhormonen verstoord, waardoor je sneller, vaker en ongezonder eet. De regulatie van je bloedsuiker verslechtert en je bloeddruk stijgt.

Dat zagen we ook bij Niels, een BMI van 32 en een bloedruk die veel te hoog was. Ook voelde hij zich niet fit en was hij de laatste tijd vaker een dagje ziek. Het valt mij altijd weer op hoe weinig mensen deze verbanden kennen. Structureel te weinig slapen hangt samen met overgewicht. Een hoge bloeddruk heeft niet alleen te maken met stress of voeding, maar ook met slaap. Het lichaam is ongelooflijk slim en kan weinig slaap lang blijven compenseren, maar niet oneindig.

Een simpele en haalbare richtlijn: de 7–1 slaapregel

Ik deel een simpele regel met je die interessant is om uit te proberen met cliënten. Deze evidence-based slaapregel houdt in: gemiddeld 7 uur slaap per nacht en binnen een tijdsvenster van 1 uur rond een vaste bedtijd naar bed gaan. Pas je deze gewoonte toe? Dan creëer je een langdurig positief effect op je gezondheid en heb je meer energie overdag. 

Niels had geen idee dat zijn hoge gewicht en bloeddruk het gevolg waren van te weinig slaap, maar wilde er graag aan werken. De 7-1 regel lukt nog niet elke nacht, maar meestal wel 5 nachten per week. Het hoeft ook niet gelijk perfect te zijn. Elke stap de goede kant op is er een.    

Misschien red je het vandaag prima op vijf uur slaap. Maar wat gebeurt er met je gezondheid op de lange termijn?

Meer lezen?

Judith Lemmers is werkzaam bij Lesstress. Ze gelooft dat verzuim en uitval vaak te voorkomen zijn door stress en draagkracht vroegtijdig meetbaar en inzichtelijk te maken. In haar maandelijkse columns deelt ze hoe je stress bewust kunt benutten, waar te veel spanning schadelijk wordt, en welke signalen laten zien dat het tijd is om in te grijpen.

Waarom zelfrapportage over vitaliteit vaak tekortschiet

Geschreven door

“Met mij gaat het best goed” zegt Anneke terwijl ze de vragenlijst over haar vitaliteit invulde. Ze sport drie keer per week, eet gezond en slaapt naar eigen zeggen ook prima. Ik doe bij haar een hartslagband om zodat ik haar hartslagvariabiliteit kan meten. Dit meet de verschillen in tijd tussen twee opeenvolgende hartslagen. Veel variatie laat zien dat je lichaam veerkrachtig is en goed kan schakelen tussen inspanning en herstel. Weinig variatie betekent dat je lichaam langer “aan” staat en minder goed herstelt.

Judith Lemmers is werkzaam bij Lesstress. Ze gelooft dat verzuim en uitval vaak te voorkomen zijn door stress en draagkracht vroegtijdig meetbaar en inzichtelijk te maken. In haar maandelijkse columns deelt ze hoe je stress bewust kunt benutten, waar te veel spanning schadelijk wordt, en welke signalen laten zien dat het tijd is om in te grijpen.

De meting bij Anneke laat weinig variatie zien. Haar stresssysteem staat aan, zowel haar hartslag en ademfrequentie zijn te hoog en haar herstelvermogen is beperkt.  

Tijdens mijn volgende afspraak zegt Henk juist het tegenovergestelde tegen mij. “Ik ben uitgeput, opgebrand en kan wel een week in bed blijven liggen”. Zijn meting laat zien dat zijn herstelvermogen nog prima is en dat zijn stresssysteem normaal functioneert. 

Gevoel is niet altijd een betrouwbare graadmeter

Fascinerend: veel mensen schatten hun vitaliteit verkeerd in. Allebei de kanten op. De conclusie is in beide gevallen dat je gevoel niet altijd een betrouwbare graadmeter is voor je vitaliteit. Juist daarom is een objectieve meting van je vitaliteit zo waardevol. Door fysiek en wetenschappelijk onderbouwd te meten hoe goed je lichaam van stress herstelt, krijg je inzicht in de werking van je autonome zenuwstelsel. En dat laat feilloos zien hoe vitaal je bent. 

Opvallend genoeg herkennen de meeste mensen zich uiteindelijk wel in de uitslag van de meting. “Ergens voelde ik me al wel een tijdje moe,” zegt Anneke nadat we de uitslag van de meting samen bespreken. “Maar ik dacht dat het wel over zou gaan. Misschien ben ik wel gewend geraakt aan dat vermoeide gevoel en ben ik het normaal gaan vinden.”

Ook Henk kon eigenlijk wel plaatsen waar zijn vermoeidheid vandaan kwam. De afgelopen week was het een drukke tijd geweest op zijn werk en thuis. Omdat een van zijn collega´s recent was uitgevallen met een burn-out, dacht hij dat hij dezelfde kant op ging.     

Kleine aanpassingen en inzicht in de werking van ons systeem 

Met Anneke heb ik gekeken wat ze kan doen om haar herstelvermogen weer te verbeteren en te zorgen dat haar vermoeide gevoel weer weggaat. Voor haar geldt, het gaat niet om minder doen, maar om slimmer herstellen. Uiteindelijk bleek dat haar slaap minder herstellend was dan ze zelf dacht. Met een paar kleine aanpassingen, vaste bedtijden, een bewust avondritueel en meer korte rustmomenten overdag merkte ze al verschil.

Bij Henk zorgde mijn uitleg over de werking van zijn stresssysteem en het inzicht dat stress niet altijd schadelijk is voor meer vertrouwen in zijn lijf.      

Met een glimlach kijk ik dan ook regelmatig naar het Delfsblauwe tegeltje bij mij aan de muur meten = weten.

Meer lezen?

Tijd om de loopbaanprofessional te herpositioneren

Geschreven door

De moderne loopbaanprofessional is geen adviseur aan de zijlijn, maar een strategische partner in duurzame inzetbaarheid, organisatieontwikkeling en arbeidsmarkttransitie. Loopbaanprofessionals vervullen een sleutelrol bij organisaties die relevant willen blijven in een veranderende arbeidsmarkt en werken aan up- en reskilling, jobcarving, (mentale)gezondheid en het vergroten van productiviteit en werkgeluk.

Deze waarde is overigens niet alleen een kwestie van visie, maar ook van aantoonbare impact. Loopbaanbegeleiding draagt bij aan de ontwikkeling van employability competenties: vaardigheden die medewerkers helpen om wend- en weerbaar te blijven in een dynamische arbeidsmarkt en beter voorbereid te zijn op verandering. Daarmee gaat het vak van de loopbaanprofessional over versterken, ontwikkelen en toekomstbestendig maken. Loopbaaninterventies leiden tot proactief loopbaangedrag en betere inzetbaarheid op de arbeidsmarkt.  

Duurzame inzetbaarheid ontstaat waar individuele regie en organisatiewendbaarheid elkaar versterken.

De druk op organisaties groeit door krapte en technologische versnelling. Loopbanen zijn breder dan individuele vraagstukken en we kunnen ze daarom niet los zien van de organisatiecontext. Duurzame inzetbaarheid ontstaat waar individuele regie en organisatiewendbaarheid elkaar versterken. De moderne loopbaanprofessional verbindt die werelden. Binnen en buiten de organisatie.

Dat betekent: meedenken over skills-ontwikkeling in plaats van functievervanging. Mobiliteit mogelijk maken vóór uitval ontstaat. Medewerkers begeleiden bij groei, heroriëntatie en ontwikkeling zonder dat vertrek het uitgangspunt is. En organisaties helpen om talent niet alleen te vinden, maar ook te behouden en strategisch te laten groeien.

De herpositionering van loopbaanpro is een erkenning van de volwassenheid en urgentie van het vakgebied. De loopbaanprofessional is niet het laatste redmiddel bij frictie, maar een noodzakelijke schakel in toekomstbestendig werkgeverschap.

Het gesprek over loopbaanontwikkeling is te belangrijk om klein te houden.

LoopbaanPro wil het platform zijn waar deze moderne visie zichtbaar wordt. Waar professionals kennis delen, praktijkervaring duiden en het vak verder brengen. Daarom nodigen we loopbaanprofessionals, coaches, HR-experts, onderzoekers en strategische denkers nadrukkelijk uit om bij te dragen aan LoopbaanPro, met gastartikelen, columns of structurele samenwerking als auteur. Het gesprek over loopbaanontwikkeling is te belangrijk om klein te houden. 

Wil jij schrijven voor LoopbaanPro?

Heb je inzichten, praktijkcases of een scherpe visie op loopbaanontwikkeling? Neem contact met ons op via info@loopbaanpro.nl en word gastschrijver of vaste auteur.

Rouwen om werk: het onzichtbare verlies dat we serieus moeten nemen

Geschreven door

Zinnen die ik zó vaak hoor van klanten. Mensen die een baan verlaten, de een door een reorganisatie, de ander omdat het gewoon niet meer klopt. En toch lopen ze vast. Niet omdat ze geen nieuwe baan vinden, en ook niet omdat ze ‘niets doen’ of zich vervelen.

Nee, wat ze voelen is geen onrust door stilstand, maar rouw om wat ze achterlaten.

Het verdriet, de leegte, de verwarring, het komt niet omdat er nog geen nieuwe stap is. Het komt omdat er afscheid is genomen van iets dat ooit wél klopte. Iets waar ze in geloofden. Iets waarin ze zichzelf herkenden.

Wat ze voelen, is rouw.

En dát besef, dat het rouw is wat ze voelen, ontbreekt bij veel mensen. We denken dat rouw alleen past bij het verlies dat ons overkomt. Bij ontslag, ziekte of overlijden. Maar ook als je zélf kiest om te stoppen, kan er sprake zijn van rouw. Omdat je niet alleen werk achterlaat, maar ook een deel van jezelf.

Denk aan de rol die je had. Het ritme van je dagen. De collega’s. De zingeving. De trots. De versie van jezelf die je kende. Als dat wegvalt, ontstaat er ruimte voor iets nieuws, maar ook voor leegte. En die twee kunnen enorm botsen.

Werk is niet alleen inkomen of structuur. Of iets waarmee je je LinkedIn-profiel vult. Werk is identiteit. Status. Eigenwaarde. Een rol waarin je gezien wordt. Iets dat betekenis geeft aan je dag, je leven en aan wie je bent in het grotere geheel. En als dat verdwijnt, voel je verlies. Zelfs als het je eigen keuze was.

Wij als loopbaancoaches zijn vaak gefocust op de toekomst. Wat wil je? Wat kun je? Wat is de volgende stap? Maar wat als iemand daar nog helemaal niet kán zijn? Wat als je klant emotioneel nog vastzit in het werk dat achter hem ligt? Wat als de twijfel, de onrust, de weerstand tegen actie geen gebrek aan motivatie is, maar rouw?

Ik geloof dat dit een van de grootste blinde vlekken is in ons vak. We praten over loslaten alsof het iets lichts is. Maar loslaten kan onzeker en pijnlijk voelen. Vooral als het werk waar je afscheid van neemt jarenlang je identiteit heeft gedragen.

Daar wil ik jou als collega in uitdagen: Sta jij stil bij het verlies van je klant?

En dan bedoel ik niet alleen de praktische kant, maar het verhaal eronder. De betekenis die het werk had en de rol die iemand speelde. 

Rouw kent vele gezichten. Verdriet, ja. Maar ook boosheid, schaamte en schuldgevoel. En soms alles tegelijk. Als jij ziet dat een klant maar niet in beweging komt, steeds terugvalt, of het allemaal ‘niet voelt’,  durf dan te kijken of er rouw onder zit. Dat vraagt wat van ons. We moeten durven vertragen. Vragen stellen waar geen snelle antwoorden op zijn. Stiltes laten vallen. Iemand laten voelen wat hij liever overslaat.

Doe je dat wel? Dan voelen mensen zich gezien en erkend en ontstaat er ruimte voor beweging. We mogen werk vaker erkennen als iets dat betekenis geeft. Als iets dat raakt aan wie we zijn. En dus ook als iets wat mag schuren, wringen of verdrietig maken als het stopt.

Dit wil niet zeggen dat we therapeut moeten worden. Maar we mogen het wel als onderdeel in onze gesprekken zien. Het is een belangrijk onderdeel van loopbaanverandering. 

Een aanrader is het boek Van de baan – begrijpen en begeleiden van rouw door werkverlies van Janske van Eersel. Dit boek biedt jou als loopbaanprofessional de belangrijkste inzichten over rouwen om baanverlies. Je leert gecompliceerde rouwreacties herkennen, krijgt inzicht in risicofactoren en ontdekt welke interventies echt werken. Zo boeken jouw klanten sneller vooruitgang in hun traject.

Ik sprak Janske ook in mijn podcast, een gesprek dat me bevestigde hoe belangrijk het is dat we als loopbaancoach verder durven kijken dan de volgende vacature. En vooral: zie het bij je klanten. Want pas als zij zich gezien voelen in wat ze kwijt zijn, ontstaat er ruimte voor wat er mag komen.

Meer lezen?

Waarom ‘volg je passie’ niet het beste advies is

Geschreven door

Ik weet niet hoe vaak ik dit heb gezegd: “Volg je passie, dan hoef je nooit meer te werken!” Het klinkt prachtig, alsof het dé sleutel is tot een leven vol geluk en vervulling. Maar de realiteit is vaak anders, heb ik geleerd. 

Het is alweer een tijd geleden dat een klant mij in paniek opbelde. Uit haar verhaal begreep ik dat ze de moed had verloren. Bij alle mogelijke functies die we in ons laatste gesprek de revu hadden laten passeren, ‘voelde’ ze het niet. Toen ik vroeg wat het was, wat ze niet voelde, zei ze met een trillende stem: “Ik voel geen passie…”

“Ik voel geen passie…”

De vrouw was teleurgesteld en gefrustreerd, omdat ze dacht dat ze passie moest voelen en daarmee wel haar droombaan zou vinden. En omdat dat gevoel uitbleef, dacht ze dat ze faalde. Ze vroeg zich af wat er mis was met haar. 

Deze frustratie herken je vast vanuit jouw praktijk. Die klant waarbij je geen interesse kunt vinden waar hij/zij écht vol van zit. Samen lijk je te verdwalen in de zoektocht.

Maar is het realistisch dat iedereen een passie heeft? Moet je doorzoeken tot je ‘het’ hebt gevonden? Inmiddels weet ik dat ik daar volmondig ‘nee’ op antwoord. Veel mensen lopen juist compleet vast door het idee dat ze eerst hun passie moeten vinden om écht gelukkig te zijn in hun werk. Ze blijven zoeken naar iets wat, voor hen, helemaal niet bestaat. En wat gebeurt er dan? Ze blijven stilstaan, twijfelen en worden onzeker over zichzelf. 

Volgens mij is het net zo succesvol om deze klanten te helpen naar werk dat aansluit bij hun talenten en waarden. Werk dat niet uit passie geboren wordt, maar wel voldoening geeft en betekenisvol is. En dat is misschien wel veel realistischer én gezonder dan het blind najagen van een droom die voor velen simpelweg niet bestaat.

Over Daniëlle Bax 

In 2016 nam Daniëlle Bax een sprong en startte ze Daniëlle Bax Coaching, met een missie die in haar hart gegrift staat: ‘Omdat je recht hebt op een leven vol energie en voldoening!’. Daniëlle helpt naar eigen zeggen ambitieuze vrouwen bij de ontdekkingstocht naar werk dat past bij talenten en krachten. Ze coacht niet alleen, maar geeft in haar eigen podcast tips en inspiratie over de creatie van werkgeluk.