Toen Sally Clarke op het vliegveld van de Franse stad Nantes aankwam, en voor het eerst in tijden haar broer weer zag, stortte ze in. “Zonder dat ik het zelf in de gaten had, lag ik daar opeens op de vloer”, vertelt ze met de kennis van nu. “En ik moest huilen – heel hard huilen. Het hield maar niet op.”

Burn-outs kun je voorkomen, leert de ervaring

Achteraf gezien is duidelijk wat er gebeurde in Nantes: Clarke, die opgroeide op het Australische platteland maar in Nederland advocaat werd, had een burn-out opgelopen. Aanvankelijk wilde ze dat zelf niet toegeven – “ik heb er misschien tegenaan gezeten, maar niet meer dan dat”, vertelde ze aan mensen die de suggestie wekten. Toch raakte ze nieuwsgierig naar het voorval: waarom was een bezoek aan haar in het buitenland studerende broer uit het niets een medisch noodgeval geworden? “Ik ben natuurlijk op onderzoek gegaan”, vertelt Clarke. “En dat onderzoek gaf me zoveel inzichten, dat ik over het onderwerp ben gaan publiceren.” Inmiddels – dat mag gezegd – is ze uitgegroeid tot een autoriteit op het gebied.

“Ik werkte heel veel zonder te weten waarom ik dat deed”

Één van de belangrijkste lessen die Clarke uit haar onderzoek trok? Dat burn-outs te voorkomen zijn. “Al lezende ontdekte ik bijvoorbeeld dat mijn burn-out ontstond omdat ik heel veel werkte, zonder dat ik precies wist waarom ik dat deed”, legt ze uit. “Ik genoot van het prestige, maar kon geen antwoord geven op vragen als ‘wat wil ik?’ en ‘wie ben ik?’ Kun je die vragen wél beantwoorden, dan weet je van jezelf waar je grenzen liggen. De kans dat je een burn-out oploopt, wordt daarmee kleiner.”

Wat Clarke betreft is precies daar – het vinden van antwoorden, dus – een rol voor loopbaanprofessionals weggelegd. “Om preventief burn-outs te voorkomen, moet de beroepsgroep zorgen dat ze haar cliënten met compassie, kennis en bewustzijn uitrust”, vertelt ze. “Want heb je oog voor je eigen welzijn, weet je waar je grenzen liggen en ben je continu op de hoogte van je eigen emoties en stresslevels? Dan wordt het lastig voor een burn-out om zich in je lichaam te nestelen.”

Externe factoren vooral boosdoener

Om ervoor te zorgen dat het loopbaangilde haar boodschap te horen krijgt, spreekt Clarke op 29 juni op het IAEGV-congres in Den Haag – een evenement voor loopbaanprofessionals van over de hele wereld. Vanaf het spreekgestoelte zal ze echter niet alleen vertellen over hoe loopbaanpro’s mensen kunnen helpen bij het stellen van grenzen. “Dat zou ook gek zijn”, laat Clarke optekenen. “De kern van mijn boodschap is namelijk: een burn-out is nooit iemands persoonlijke schuld.”

“Een burn-out is nooit iemands persoonlijke schuld”

Wiens schuld het dan wel is? “Vaak die van de aanwezige cultuur”, vervolgt ze. Het begrip ‘cultuur’ split ze in die stelling in drie verschillende facetten op: bedrijfscultuur, maatschappelijke cultuur en persoonlijke cultuur. Ze wil er maar mee zeggen: je kunt van jezelf nog zo goed weten wat je grenzen zijn, maar als je werkgever niet de mogelijkheid biedt om aan de bel te trekken, je omgeving het heel normaal vindt als je bijvoorbeeld een verjaardag laat schieten voor werk, én je van nature perfectionistisch bent ingesteld, krijgt burn-out tóch makkelijk voet aan wal. Moraal van het verhaal? Loopbaanbegeleiders moeten hun cliënten niet alleen leren grenzen te stellen, maar hen vooral bewust maken van de rol van externe factoren.

Belangrijke rol voor mensen met invloed op cultuur

Clarke weet tot slot dat interne loopbaanprofessionals – zij zullen op 29 juni ongetwijfeld ook in de zaal zitten – meer kunnen doen dan alleen hun cliënten bewustwording bijbrengen. “Die groep mensen heeft immers écht invloed op hun bedrijfsculturen”, aldus de expert. “Mijn boodschap aan hen? Zorg dat jouw mensen ruimte krijgen om op adem te komen. In essentie is burn-out namelijk chronische werkstress, en alleen dat chronische hoef je tegen te gaan. Immers: een beetje stress is niet zo’n probleem, dat kennen we allemaal. Zo lang jouw mensen de kans krijgen om na het stressmoment rust te pakken, is er geen man overboord.”

“Zorg dat jouw mensen ruimte krijgen om op adem te komen”

Hoe je dat doet, mensen op adem laten komen? “Door stress bespreekbaar te maken”, antwoordt Clarke resoluut. “Dat doe je bijvoorbeeld door iedere weekvergadering af te trappen met de vraag: ‘hoe gaat het met jullie?’ En natuurlijk: niet iedereen zal bij die eerste meeting het achterste van z’n tong laten zien. Maar na verloop van tijd begrijpen ze wél dat er bij jou over stress te praten valt. Als je zelf ook nog eens het goede voorbeeld geeft door je eigen spanningen te delen, zorg jij daarmee voor een burn-outremmende cultuur.”

Meer ontdekken

Meer horen over de rol van loopbaanprofessionals in burn-outpreventie? Kom op 29 juni dan naar het IAEVG-congres om Sally Clarke over het onderwerp te horen spreken. Via deze link vind je meer informatie en kun je tickets bestellen.

“Als loopbaancoach van expats beoefen je een andere tak van sport, maar niet om de reden die je zou denken.” Dat vertelt Margot Ros, loopbaanbegeleider met een specialisatie in internationaal talent. “Anders dan vaak wordt verwacht, weten expats namelijk precies hoe onze arbeidsmarkt in elkaar steekt: ze zijn hoogopgeleid en hebben hun research gedaan”, legt ze uit. “En tóch vergt werken met arbeidsmigranten een andere aanpak”, vervolgt ze. “Dat zit hem in de unieke Nederlandse cultuur.”

Expats moeten wennen aan unieke directheid

Nederlanders, zo meent Ros namelijk, zijn directer dan welk volk ter wereld dan ook. “Als loopbaancoach van een expat hou ik dat cultuurverschil in m’n achterhoofd”, vertelt ze. “Ik benoem bijvoorbeeld continu dat ik op de man af vragen stel, en vertel mijn cliënten dat ze in sollicitatiegesprekken hetzelfde kunnen verwachten. Directheid betekent trouwens ook: zet lekker een foto op je cv! In veel andere landen is dat niet gebruikelijk, maar hier wel. En die foto mag gerust een tikkie informeel zijn, ook dat zijn expats niet gewend. Ze gaan dan zo” – Ros doet een hark na – “op de foto staan. Dat maakt je niet erg approachable.”

Ik benoem bijvoorbeeld continu dat ik op de man af vragen stel”

Er is nog een gigantisch cultuurverschil dat expats moeten overbruggen, weet Ros. “Ze zijn hier gelijkwaardig aan hun recruiter, hiring manager of werkgever”, legt ze uit, “dat gebrek aan hiërarchie kennen ze niet. Ik adviseer mijn cliënten daarom een informelere toon in hun sollicitatiebrieven en -gesprekken aan te slaan, en als het even kan om zelf de regie te pakken. Vraag die werkgever gewoon wat hij zoekt: pas dan kun jij hem vertellen hoe je kunt helpen!”

“Eigen initiatief nemen komt overigens ook in een eerder stadium van het werkzoekproces van pas”, vertelt Ros tot slot. “Dat zit zo: expats zijn niet gewend om hun eigen carrièrewensen onder de loep te nemen. Ik chargeer natuurlijk, maar ‘gewoon’ doen wat de baas zegt is een belangrijk onderdeel van veel buitenlandse werkculturen. Hier is dat anders, en dus motiveer ik mijn cliënten om in het begin van ons begeleidingstraject te onderzoeken of ze eigenlijk niet liever in een carrièreswitch willen werken.”

Kennis hard nodig nu markt internationaliseert

De tips die Ros aan haar cliënten geeft, gaan we op korte termijn in steeds meer loopbaanpraktijken horen, valt te verwachten. Want nu de arbeidsmarktkrapte toeneemt, moeten recruiters de oplossing ervoor in het buitenland zoeken, zeggen experts: daar zullen ze personeel vinden dat in Nederland niet rondloopt. Lang verhaal kort: het aantal arbeidsmarktmigranten op onze markt zal stijgen, en logischerwijs zullen ze zich dus ook in steeds grotere getalen bij Nederlandse loopbaanbegeleiders melden.

Het aantal arbeidsmarktmigranten op onze markt zal stijgen

Dat Ros zich de laatste tijd meer en meer op kennismigranten is gaan focussen, heeft overigens niets met die trend te maken: “ik doe het gewoon omdat ik de doelgroep interessant vindt”, legt ze uit. “Ik heb zelf internationale werkervaring, onder andere op Cuba en in Spanje en Turkije, ik weet dus hoe alleen expats zich kunnen voelen. En ik spreek een paar talen – dat helpt ook. Natuurlijk: als je hier wilt werken moet je op z’n minst in het Engels uit de voeten kunnen. Maar moet ik even iets persoonlijks bespreken met mijn cliënt? Dan is het fijn als ze dat in hun eigen taal kunnen doen.”

Aandacht voor diploma’s, interculturele skills en Steenkolenengels

Als al die expats straks ook bij jouw praktijk aankloppen, zijn er volgens Ros een aantal dingen waar je op moet letten. “Allereerst is het belangrijk dat je weet dat hun buitenlandse diploma’s hier niet altijd geldig zijn”, legt ze uit. “Iemand kan geschikt zijn voor een bepaald beroep, en ook alle kwalificaties in huis hebben, maar als zijn diploma’s in Nederland niet worden erkend, moeten jullie alsnog naar iets anders op zoek. Vooral voor medische professionals is dat heel frustrerend, vind ik. Daar is in Nederland namelijk een groot gebrek aan, maar omdat wij diploma’s uit andere landen, en óók uit ontwikkelde landen, niet erkennen, lopen we die mensen toch mis.”

“Als de diploma’s van je cliënt in Nederland niet worden erkend, moet je alsnog naar iets anders op zoek”

“Als loopbaancoach van een expat moet je daarnaast sterke interculturele skills hebben”, vervolgt Ros. “Dat betekent dat je herkent wanneer iemand halve waarheden vertelt. Mensen uit sommige culturen vinden het bijvoorbeeld lastig om ‘nee’ te zeggen. Aan jou om te ontdekken of iemand die reistijd van 45 minuten écht geen probleem vindt, of dat-ie gewoon beleefd probeert te zijn.”

Begeleiders van expats moeten hun cliënten tot slot waarschuwen voor vacatureteksten in het Steenkolenengels, weet Ros. “Die kunnen namelijk voor verwarring zorgen. Laatst kwam een cliënt een vacaturetekst tegen waarin een Nederlandse recruiter het woord ‘pré’ in pre had vertaald. De expat in kwestie dacht daardoor dat de wens van een werkgever een vereiste was.”

Dankbaar werk

Geef je een internationale cliënt de juiste adviezen? En beschik je over de kwaliteiten die een loopbaancoach voor expats nodig heeft? Dan is het enorm dankbaar werk, vertelt Ros tot slot. “Soms denk ik: ‘wat ik vertel is heel logisch, waar ben ik eigenlijk mee bezig?’ Maar dan bedenk ik me dat al die informatie voor de persoon tegenover me goud waard is – hun wereld wordt opeens duizend keer groter. Het is fantastisch om zoveel impact op carrières en daarmee levens te maken.”

“Het is fantastisch om zoveel impact op carrières en daarmee levens te maken”

“Laatst nog”, vertelt Ros glunderend, “had ik een enorm verlegen cliënt. Dat lag deels aan haar karakter, maar ook zeker aan haar culturele achtergrond. Samen hebben we alles aan haar sollicitatiestrategie veranderd, eigenlijk. Haar LinkedIn-profiel, cv, sollicitatiebrief en persoonlijke pitch maakten we direct en informeel. Opeens werd ze uitgenodigd bij werkgevers waar ze daarvoor nooit aan tafel kwam, en uiteindelijk vond ze een prachtige baan. Veel beter dan dat wordt het niet, toch?”

Meer lezen

Meer weten over de rol van expats op de Nederlandse arbeidsmarkt, en wat loopbaanprofessionals voor hen kunnen betekenen? Kom dan op 14 februari naar het Werf&-congres over precies dat onderwerp. Via deze link vind je meer informatie, en kun je je direct aanmelden.

 

Inmiddels is het bijna 10 jaar geleden, en toch is de impact van de gebeurtenis nog altijd voelbaar in het leven van Armanda van Bree. Om een lang verhaal kort te maken: één van haar beste vriendinnen kreeg kanker. De vriendin in kwestie had geluk – relatief, althans. Aan het eind van het verhaal verklaarde haar artsen haar namelijk genezen. Maar daarmee was de kous niet af. De vriendin was altijd ambitieus geweest; ze had een indrukwekkende carrière opgebouwd. Na haar ziekte kon ze die manier van leven niet volhouden – haar worsteling met de vraag ‘wat nu?’ maakte Van Bree van dichtbij mee.

NLP en Holding Space

“Het was niet gemakkelijk om dat te moeten zien”, vertelt de loopbaancoach er achteraf over. “Mijn vriendin was weliswaar genezen, maar ze voelde zich niet beter – wat volgde moest ze zonder begeleiding zelf uitzoeken. Ik heb toen gedacht: dit moet anders. Haar situatie inspireerde me om mensen die met of na kanker leven te begeleiden bij hun loopbaan.”

“Mijn vriendin was weliswaar genezen, maar ze voelde zich niet beter”

Hoe Van Bree dat – inmiddels dus een decennium later – aanpakt? “Door twee belangrijke facetten in mijn praktijk te combineren”, legt ze uit. “Het ene deel gaat over zingeving, en is daarmee dus gericht op het soort loopbaan dat bij je past. Ik maak in die zoektocht gebruik van onder andere de Neurolinguïstisch programmeren-methode: daarmee maak ik mensen bewust van mentale processen die hen blokkeren – samen ontdekken we hoe we die processen kunnen ombuigen, zodat ze juist motiverend werken.

Én ik ben fan van de Holding Space-methode van de Amerikaanse auteur Heather Plett. Die ontwikkelde ze zo’n tien jaar geleden; ze legde hem uit als ‘liefdevolle ruimte openhouden voor groei en ontwikkeling’. Het betekent kortom dat je zodanig naast iemand kunt staan dat de ander zich veilig genoeg voelt om kwetsbaar te zijn: ‘I hold space for you to be you’”.

Yoga-component

Het andere deel van de 13-weeklange trajecten van Van Bree, die overigens zowel in groepsverband als op individuele basis plaatsvinden, bestaat uit yoga. Geheel toevallig is dat niet – Van Bree is tenslotte niet alleen loopbaanprofessional, maar ook yoga-docent. Maar dat is niet de reden dat ze het van oorsprong Hindoeïstische gebruik in haar werkwijze heeft opgenomen.

Waarom wel? “Omdat traumatische ervaringen als leven met een kankerdiagnose grote impact op je lichaam maken”, legt ze uit. “Door yoga-oefeningen te doen met mijn cliënten, kunnen hun trauma’s helen. En dat is voor hen nodig om opnieuw vanuit vrijheid te kunnen leven en werken. Daarnaast ontdek je dankzij yoga je lichamelijke grenzen, en lukt het je om verbinding met je hoofd en je hart te maken. Dat zorgt ervoor dat je je flow en je passie weer kunt ervaren.”

“Door yoga-oefeningen te doen met mijn cliënten, kunnen hun trauma’s helen”

Filosofische drijfveren

Wat Van Bree triggerde om met haar specifieke doelgroep te werken moge duidelijk zijn: dat was de situatie waarin haar vriendin terechtkwam. Ze haalt haar motivatie echter ook uit een meer filosofische reden: “Ik ben ervan overtuigd dat iedereen ter wereld iets wil betekenen – dus ook mensen die met of na kanker leven”, legt ze uit.

“Ik ben ervan overtuigd dat iedereen ter wereld iets wil betekenen”

“Echter: als je een kankerdiagnose hebt gekregen, dan heb je de dood in de ogen gekeken”, vervolgt ze. “Je bent erdoor een ander mens geworden. De manier waarop jij iets aan de maatschappij wilt en kunt bijdragen is daarmee ook voor goed veranderd. En kun je geen hulp krijgen bij de zoektocht naar wat je nu wél kunt doen? Dan kan het heel lastig zijn om dat in je eentje te ontdekken. Juist daarom vind ik het belangrijk om mijn doelgroep een helpende hand te bieden.”

Oog op de toekomst

Van Bree voorspelt bovendien dat haar soort werk de komende jaren alleen maar belangrijker wordt – voor haar is dat nog een goede reden om te doen wat ze doet. “Volgens een prognose van het IKN zullen in 2032 1,4 miljoen Nederlanders met of na kanker leven”, vertelt ze. “Een grote groep van hen zal graag willen werken, maar zal dat niet in reguliere banen kunnen doen, bijvoorbeeld vanwege fysieke of mentale obstakels. Loopbaanprofessionals zoals ik zullen tegen die tijd dus extra hard nodig zijn om ook voor die mensen een plekje op de arbeidsmarkt te vinden.”

“Volgens verschillende prognoses zullen in 2032 1,4 miljoen Nederlanders met of na kanker leven”

Van Bree herinnert ons eraan dat haar werk niet alleen een verschil maakt voor al dan niet voormalig kankerpatiënten. De Nederlandse maatschappij als geheel is er eveneens bij gebaat, zo legt ze uit. “Want natuurlijk is het fijn om mensen die iets verschrikkelijks hebben meegemaakt te helpen. Maar stel je eens voor dat we die 1,4 miljoen over tien jaar langs de zijlijn van de arbeidsmarkt laten staan…” Een voorstelling maken van de effecten die dat heeft op onze verzorgingsstaat, de arbeidsmarktkrapte en de economie, laat ze over aan het inbeeldingsvermogen van uw verslaggever.

Chemopuur

Vraag je Van Bree tot slot om over bijzondere mensen te vertellen, die ze gedurende haar carrière tegenkwam? Dan begint ze al snel over Jurgen de Beijer – een projectmanager met wie ze lang geleden samenwerkte. “Met hem heb ik misschien wel één van de gaafste loopbaanprojecten ooit gedaan”, zegt ze glunderend. “Jurgen kreeg op 6-jarige leeftijd een prostaatkankerdiagnose en van de artsen nog een paar weken te leven. Maar ondanks alles heeft hij 46 mogen worden, ‘pas’ in 2016 overleed hij aan zijn ziekte. Hij inspireerde me om kwetsbaar en open te zijn, en om mezelf te laten zien zoals ik ben. Hij liet zien dat imperfectie juist perfectie is.”

“Jurgen de Beijer inspireerde me om kwetsbaar en open te zijn”

“Jurgen schreef trouwens ook een boek over zijn ervaringen”, voegt Van Bree toe. “Chemopuur heet het, wat mij betreft is het echt een aanrader. Het gaat over intens leven, ziek zijn, hoop, geluk en het omgaan met veranderingen – allemaal dingen waar ik in mijn werk ook continu mee te maken heb.”

LoopbaanPro Awards

Dat het werk van Van Bree (en de groeiende relevantie ervan) in haar vakgebied niet onopgemerkt bleef, blijkt wel uit een nominatie die ze ontving van de jury van de LoopbaanPro Awards. Die selecteerde haar begeleidingstraject ‘Na de storm: stilstaan en bewegen’ namelijk voor een prijs in de categorie Loopbaancase van het Jaar. “Ik ben heel erg trots op die nominatie, en ik ben blij met de aandacht die het programma, en mijn bedrijf, Spring Consulting, erdoor krijgt”, liet ze voorafgaand aan de prijsuitreiking optekenen.

“Ik ben heel erg trots op die nominatie”

Dat op 15 december niet haar loopbaancase, maar het leerkeuzehulpplatfrom Leukomteleren.nl van supermarktketen Jumbo in de prijzen viel, mocht de pret daarbij niet drukken. “Ik kijk terug op een bijzondere ervaring, en ben dankbaar voor alle support positieve reacties die ik voor mijn werk heb ontvangen.”

Gaat het in werkgeverskringen over hoogbegaafde volwassenen? Dan kunnen perceptie en realiteit soms ver uit elkaar liggen. Dat vertellen Rianne van de Ven en Ingeborg de Keizer – samen begeleiden ze namens Hoogbegaafd in Bedrijf, u raadt het misschien al, hoogbegaafde volwassenen naar een fijne plek op de arbeidsmarkt.

Perceptie en realiteit

Om uit te leggen waar het precies aan ligt, die discrepantie tussen perceptie en realiteit, heeft Van de Ven aan een kort antwoord niet genoeg. “Onze doelgroep heeft specifieke talenten”, begint ze in plaats daarvan de situatie te schetsen. “Die talenten lopen uiteen van analytisch vermogen tot de mogelijkheid om snel te kunnen schakelen tussen conceptueel- en detailniveau. Bovendien zijn ze goed in het leggen van relaties tussen verschillende vakgebieden, en weten ze problemen creatief op te lossen.” Die laatste kwaliteit wil ze nogmaals benadrukken: “het zijn echte outside-the-box-denkers!”

“Hoogbegaafde volwassenen hebben specifieke talenten”

Maar dan komt de crux. Want, zo vervolgt de loopbaanspecialist uit Wageningen: “Ondanks al hun talenten, komt onze doelgroep in een professionele setting niet altijd helemaal uit de verf. Bijvoorbeeld omdat ze, vanwege hun neurodivergentie, niet op één lijn met collega’s of een werkgever zitten – daardoor denkt hun omgeving dan dat ze niet goed functioneren. Soms krijgen ze dat van een teamleider te horen, maar het komt ook voor dat onze cliënten die conclusie zelf trekken.”

Zowel werkgevers als hoogbegaafden kunnen leren

Het moge duidelijk zijn: voor Van de Ven en De Keizer is het er alles aan gelegen om die situatie te veranderen – alleen als dat gebeurt kunnen hoogbegaafde volwassenen goed meedraaien op de arbeidsmarkt. “In onze ervaring moeten zowel onze cliënten als hun omgeving daarvoor hun verwachtingen en gedrag bijstellen”, vertelt De Keizer. Maar er is goed nieuws. Volgens haar kunnen beide partijen namelijk veranderen, leren en beter op elkaar worden afgestemd, zo laat ze optekenen.

“Zowel onze cliënten als hun omgeving moeten hun verwachtingen en gedrag bijstellen”

“Onderdeel van ons werk is dus om hoogbegaafdheid in een positief voetlicht te zetten”, legt De Keizer uit. “Op die manier ontdekken werkgevers welke voordelen onze doelgroep met zich meebrengt. En hoe meer mensen het thema kennen, hoe groter de kans is dat we als maatschappij straks de vruchten plukken van de talenten van hoogbegaafde volwassenen.”

Eerste stap: erkennen wie je bent

Verreweg het meeste werk verzet Hoogbegaafd in Bedrijf echter aan de andere kant van het spectrum: ze helpen hun doelgroep om zélf voor een fijne plek op de arbeidsmarkt te zorgen, in plaats van af te wachten tot werkgevers er eentje voor hen inrichten. De hamvraag is vervolgens natuurlijk: hoe doe je dat, hoogbegaafde volwassenen begeleiden in hun loopbaan. Maar voordat Van de Ven en De Keizer iets over hun methoden uit de doeken willen doen, willen ze eerst verhelderen wie hun cliënten zijn.

“Het zijn in ieder geval bijna nooit mensen die bij ons komen verkondigen: ‘ik ben hoogbegaafd!’”, steekt Van de Ven van wal. “Veel vaker zijn het mensen die steeds vastlopen op hun werkplek en al van alles hebben geprobeerd. Via familie, vrienden of kennissen zijn ze op het pad van hoogbegaafdheid beland – vanwege onze ervaring en expertise blijkt dan dat wij hen wél kunnen helpen.”

Meekijken met de cliënt

“Het allerbelangrijkste advies dat we hen vervolgens geven?” vraagt De Keizer retorisch – ze heeft het stokje van haar collega weer overgenomen. “Dat er geen advies is!”

“Het belangrijkste advies is dat er geen advies is”

“In plaats van van alles te adviseren, kijken we vooral met een coachee mee”, legt ze uit. “We onderzoeken we wie hij is, waar hij energie van krijgt en welke effecten de kenmerken van hoogbegaafdheid op zijn functioneren hebben. Uit de antwoorden op die vragen volgen meestal verschillende ontwikkelrichtingen met bijbehorende loopbaanstappen. Die mogelijkheden verkennen we samen, maar uiteindelijk bepaalt een coachee zelf welke keuze hij maakt.”

Kerntalentenanalyse

Om hun cliënten zo goed mogelijk uit te vragen, en hun potentiële loopbaanstappen in beeld te brengen, maken Van de Ven en De Keizer gebruik van de kerntalentenanalyse. “Dat is een kompas waarmee onze coachees zelf kunnen navigeren”, legt De Keizer uit.

“Met de kerntalentenanalyse krijgen onze cliënten een kompas waarmee ze zelf kunnen navigeren”

“Met de analyse brengt een erkend specialist iemands unieke persoonlijkheid in kaart”, vervolgt ze. “De basis hiervoor is het spel- en speelverleden van een coachee toen hij tussen de 4 en 12 jaar oud was. Wat het mooie is aan de tool? Dat hij universeel werkt! Dat wil zeggen: de resultaten ervan zijn altijd valide, ongeacht het land en de cultuur waarin iemand is opgegroeid. Op basis van de uitkomsten kun je bovendien je leven lang keuzes baseren – of die nu over je studie, loopbaan, stresspreventie of privéleven gaan.”

Van de Ven en De Keizer zijn zo te spreken over de kerntalentenanalyse, dat ze vinden dat eigenlijk iedere loopbaanprofessional er op z’n minst van gehoord moet hebben. “Ken je de analyse nog niet? Dan raad ik je de podcast met de ontwikkelaar van de methode van harte aan”, vertelt De Keizer jubelend. “Je kunt ook haar boek lezen, of een filmpje over de methode bekijken.”

Toekomstbestendig

Dat Van de Ven en De Keizer bij de kerntalentenanalyse zweren, heeft niet in de laatste plaats te maken met hoe de arbeidsmarkt zich de komende tijd gaat ontwikkelen, zo vertellen ze. “De trend van flexibiliteit zal zich doorzetten”, aldus Van de Ven. “Dat betekent dat steeds minder mensen voor jarenlange verbindingen zullen kiezen: steeds vaker zullen ze op zoek gaan naar kortstondige klussen die ze vinden vanuit hun netwerk.”

“Flexibiliteit op de arbeidsmarkt neemt toe, daardoor wordt de kerntalentenanalyse nóg relevanter”

“Om prettig op die manier te kunnen werken, is het belangrijk dat je jezelf in alle opzichten goed kent”, vervolgt ze. “Alleen zo zorg je er immers voor dat je klussen kiest waar je energie uit haalt. En heb je de kerntalentenanalyse gedaan? Dan weet je zeker dat je precies van jezelf weet waar je wel, en waar je niet blij van wordt!”

LoopbaanPro Awards

Het werk dat Hoogbegaafd in Bedrijf voor hun doelgroep en voor de arbeidsmarkt verzet, is niet onopgemerkt gebleven. De jury van de LoopbaanPro Awards nomineerde het team van Van de Ven en De Keizer zelfs voor een prijs in de categorie Loopbaanteam van het Jaar. “We vonden die nominatie ontzettend leuk”, vertellen de specialisten in koor.

Dat hun team uiteindelijk niet met de prijs naar huis ging – die eer ging naar het Refugee Talent Hub uit Amsterdam – mag de pret daarbij niet drukken. “De nominatie heeft ons namelijk de mogelijkheid gegeven om hoogbegaafdheid in het licht te zetten”, vertelt De Keizer. “En dat is voor ons het allerbelangrijkste.”

Meer lezen

Meer lezen over de loopbaanbegeleiding van hoogbegaafde volwassenen? Dan is het boek ‘Uitzonderlijk Talent – Gids voor hoogbegaafden, uitvinders en andere vreemde vogels’ van Frans Corten een aanrader: hij is een collega van Van de Ven en De Keizer bij Hoogbegaafd in Bedrijf. Van de Ven zelf schreef ook twee boeken over haar vak. Haar uitgave ‘Hoogbegaafd in Praktijk’ vind je hier en ‘Hoogbegaafde volwassenen’ kom je tegen via deze link.

Volgens Kim Davelaar staat het buiten kijf: loopbaancoaches hebben behoefte aan een platform waar ze eenvoudig hulpmiddelen voor hun cliënten kunnen vinden. En zij kan het weten: samen met haar collega’s bij kennis- en dienstencentrum CAOP is ze verantwoordelijk voor de totstandkoming van precies zo’n platform. “Bij het samenstellen van de kennisbank merkten we nogmaals de noodzaak ervan”, vertelt de ervaren projectmanager achteraf. “Want ondanks dat we veel connecties in verschillende sectoren en branches hebben, bleek het tóch lastig om goede begeleidingstools op te sporen. Kun je nagaan hoe lastig die zoektocht tot nu toe voor de gemiddelde zelfstandige coach is geweest!”

Een overzichtelijke etalage

Dankzij Platformnaarwerk.nl zijn die moeilijke tijden nu gelukkig voorbij, vervolgt Davelaar trots. “Begeleiders hoeven dankzij het initiatief niet meer in het wilde weg te Googelen; ze zijn ook niet meer afhankelijk van hulpmiddelen die door derden worden aangedragen. In plaats daarvan vinden ze de tools die ze zoeken eenvoudig via onze site. Dat gaat supersnel, en professionals ontdekken erdoor bovendien nuttige initiatieven waar ze hiervoor nog nooit van hadden gehoord. Trouwens: het platform ziet er heel gelikt uit, én het is gratis te gebruiken. We hebben geen winstoogmerk.”

“Begeleiders hoeven dankzij het initiatief niet meer in het wilde weg te Googelen”

Wat het platform wél heeft? “Tools die coaches kunnen inzetten bij het begeleiden van hun cliënten, in de breedste zin van het woord”, vertelt Davelaar. “We hebben als het ware een overzichtelijke etalage ingericht. Daarin kom je onder andere omscholingsprogramma’s tegen: dat zijn dus landelijke en regionale initiatieven die door een uiteenlopend aantal branches is ontwikkeld om mensen naar zich toe te trekken.”

De online gereedschapskist van Davelaar en haar collega’s bestaat echter uit veel meer dan alleen die omscholingsprogramma’s, vertelt ze. “We hebben bijvoorbeeld ook zelfsscans om te ontdekken of een sector bij je cliënt pas, sectorspecifieke vacaturesites en financieringsmogelijkheden in ons platform opgenomen”, somt ze op. “Daarnaast heeft de site een gratis helpdeskfunctie. Loopbaanprofessionals kunnen die service inschakelen om hulp te krijgen bij hun werk.”

Kennisbank wordt wekelijks geüpdate, ook op verzoek

Sinds de lancering van het platform hebben ze bij CAOP niet stilgezeten: Davelaar vertelt dat Platformnaarwerk.nl nog regelmatig wordt uitgebreid. “Iedere week komen we nieuwe initiatieven tegen die in onze kennisbank passen”, vertelt ze.

“Iedere week komen we nieuwe initiatieven tegen die in onze kennisbank passen”

“En ontdek je als loopbaanprofessional dat ons platform een bepaald initiatief nog mist? Dan horen we dat graag!”, vervolgt Davelaar. “We waarderen het als je ons in zo’n geval een linkje naar het hulpmiddel stuurt – wij zorgen dan dat het, inclusief passende content, in onze kennisbank verschijnt.”

Bijdrage aan coaches met belangrijke rol

Davelaar is blij dat ze met haar platform het loopbaangilde kan ondersteunen, vertelt ze. “Dat komt omdat de professionals in deze sector een heel belangrijke rol op de arbeidsmarkt hebben”, zo laat ze optekenen. “En ik weet dat ze echt keihard werken om die rol te vervullen. Dat onze kennisbank hen wat werk uit handen neemt, voelt daarom extra goed.”

“Loopbaanprofessionals hebben een heel belangrijke rol op de arbeidsmarkt”

Vraag je Davelaar waarom de rol van loopbaancoaches wat haar betreft zo belangrijk is? Dan vertelt ze over het diepgravende werk van de beroepsgroep. “Professionals in deze branche laten mensen niet zomaar solliciteren op vacatures die aansluiten op hun meest recente functie”, steekt ze van wal. “In plaats daarvan onderzoeken ze wat mensen drijft, en van welk soort werk ze energie krijgen. Dat is informatie die je alleen naar boven haalt als je met iemand in dialoog gaat.”

Rol wordt alleen maar belangrijker

Davelaar heeft er alle vertrouwen in dat haar platform de komende tijd veel gebruikt zal worden. Dat is niet in de laatste plaats omdat de loopbaanbranche alleen maar meer werk op haar bordje zal krijgen, zo voorspelt de projectmanager uit Den Haag. Ze ziet daarvoor twee belangrijke redenen.

“De loopbaanbranche gaat in de toekomst alleen maar meer werk op haar bordje krijgen”

“Ik denk allereerst dat loopbaancoaches steeds vaker intern zullen worden ingezet”, vertelt ze. “In de strijd tegen krapte is instroom namelijk belangrijk, maar behoud is dat nog veel meer. Werkgevers kunnen dat behoud stimuleren, bijvoorbeeld door werk eerlijk te belonen, en door een veilige omgeving te creëren. Maar ook investeren in ontwikkelingsmogelijkheden voor werknemers zal zoden aan de dijk zetten – daarvoor zullen ze dus loopbaancoaches in de arm moeten nemen.”

“Daarnaast gaan skills op de arbeidsmarkt van morgen een belangrijke rol krijgen”, vervolgt Davelaar. “Bij die transitie is opnieuw een belangrijke rol voor loopbaanbegeleiders weggelegd. Immers: een persoon is veel meer is dan zijn cv, én je persoonlijke skills zeggen meer over je potentie dan je diploma. Maar wil je ergens solliciteren op basis van je vaardigheden? Dan moet je wel eerst weten welke skills jij hebt – een loopbaanbegeleider helpt je om ze te ontdekken.”

LoopbaanPro Live

Wil je weten hoe je Platformnaarwerk.nl kunt inzetten in jouw praktijk? Schuif dan later vandaag via deze linkaan bij LoopbaanPro Live! Om 16:55 vertelt Davelaar zelf over haar initiatief vanuit onze studio in Utrecht.

Ben je al vanaf 15 uur van de partij? Dan luister je bovendien naar vooraanstaande experts als Geert-Jan Waasdorp en Maarten Westerduin: zij vertellen hoe de loopbaansector een eind aan de huidige arbeidsmarktkrapte kan maken. Tussen de sprekers door zie je ten slotte voormalig Noloc-voorzitter Ester Leibbrand in een spetterende ceremonie de LoopbaanPro Awards uitreiken. Spannend, dus!

Nogmaals: via deze link zien we je vanaf 15 uur graag terug bij LoopbaanPro Live!

Als op 15 december aanstaande LoopbaanPro Live losbarst – en je gratis via een stream vooraanstaande experts hoort vertellen over hoe het loopbaangilde een eind aan arbeidsmarktkrapte kan maken – zal naar verwachting één oplossing veel naar voren komen. We moeten, zo meent een groot deel van de sprekers die dag namelijk, manieren verzinnen waarmee we mensen die nu aan de zijlijn van de arbeidsmarkt staan, tóch op onze werkvloeren kunnen krijgen. Dat betekent: drempels wegnemen die werknemers met een beperking – of met bijvoorbeeld een migratieachtergrond – op dit moment ervaren.

Theorie in de praktijk op LoopbaanPro Live

Ben jij later deze week aanwezig bij LoopbaanPro Live? Dan maak je tussen de presentaties van al die experts door kennis met een initiatief dat hun theorie in de praktijk brengt. Want wat wil het geval? Een project dat Oekraïense vluchtelingen bij de Nederlandse arbeidsmarkt probeert te betrekken, is genomineerd voor een LoopbaanPro Award, en die prijs wordt tijdens LoopbaanPro Live uitgereikt. Of beter gezegd: de mensen achter het project zijn genomineerd. Zij kunnen namelijk een Award in de categorie Loopbaanteam van het Jaar in de wacht slepen.

Een project dat Oekraïense vluchtelingen bij onze arbeidsmarkt betrekt, is genomineerd voor een LoopbaanPro Award

Het project waar die mensen afgelopen jaar aan hebben gewerkt, is een initiatief van werkzoekersplatform JobOn: LoopbaanPro schreef er eerder dit jaar een artikel over. Pieter Vermeer, JobOn-CEO, wist destijds nog niet dat het project zijn team een LoopbaanPro Award-nominatie zou opleveren. Nu weet hij dat wel, en vertelt hij in een e-mail: “het is een mooie erkenning voor ons team, waar heel veel mensen zich aan hebben verbonden om een impact te maken.”

Dat het initiatief is genomineerd in de categorie Team van het jaar – terwijl een nominatie in de categorie Case van het jaar ook voor de hand zou liggen – verbaasd Vermeer overigens niet, zo blijkt uit zijn mail. “We hebben met ons team laten zien dat nieuwkomers op de Nederlandse arbeidsmarkt met een goede begeleiding van waarde kunnen zijn. En we hebben laten zien dat je met een gemeenschappelijk doel heel veel werk kunt verzetten. Daardoor hebben we in korte tijd, ondanks een beperkte capaciteit, toch meer dan duizend mensen loopbaanbegeleiding kunnen geven.”

JobOn voor Oekraïense vluchtelingen

JobOn – normaalgesproken een platform dat werkzoekers helpt bij het vinden van een nieuwe baan – kreeg die indrukwekkende prestatie onder andere voor elkaar dankzij een samenwerking met de Nederlandse Bibliotheek. Nadat Rusland eerder dit jaar Oekraïne binnenviel om er een oorlog te voeren, begon het team van Vermeer namelijk bijeenkomsten te organiseren in bibliotheken door het hele land, bedoeld voor vluchtelingen van die oorlog. Bij JobOn wisten ze immers dat Oekraïners in Nederland een werkvergunning krijgen, maar ze wisten ook: een baan vinden in een land waar je taal en cultuur niet kent, is niet eenvoudig.

Een baan vinden in een land waar je taal en cultuur niet kent, is niet eenvoudig

Tijdens de bibliotheek-bijeenkomsten van JobOn krijgen Oekraïners daarom allereerst een buddy toegewezen. Zo’n buddy is een Nederlandse vrijwilliger die zijn Oekraïense counterpart op weg helpt in de Hollandse maatschappij. Maar omdat zo’n vrijwilliger niet altijd kaas van de arbeidsmarkt heeft gegeten, zorgt het initiatief van JobOn er ook voor dat er per bieb een loopbaanbegeleider paraat staat. Hij of zij kan de Oekraïners op individuele basis helpen bij het zoeken naar, én het solliciteren op, werk dat bij hen past. En dat is belangrijk, vindt Vermeer. “Ieder persoon is namelijk anders, en verdient dus advies op maat”, laat hij in zijn mail optekenen.

Dat de JobOn-CEO de belangen van vluchtelingen uit Oekraïne hoog in het vaandel heeft, bleek ook in het interview dat hij eerder dit jaar aan LoopbaanPro gaf. Toen vertelde hij dat JobOn het initiatief gedeeltelijk was gestart om de kwetsbare doelgroep uit de brand te helpen. Toch vertelde hij in dat gesprek óók over onze eigen krappe arbeidsmarkt, en hoe vluchtelingen uit Oekraïne daar een deel van de oplossing voor kunnen zijn. Passend dus, dat juist zijn initiatief een prijs in de wacht kan slepen op een evenement dat naar oplossingen voor die krapte zoekt.

FutureLab en Talentprogramma

In zijn mail herinnert Vermeer de LoopbaanPro-redactie er tot slot aan dat JobOn meer onderneemt dan alleen het initiatief dat later deze week in de prijzen kan vallen. Hij wil, zo schrijft hij, ook de aandacht vestigen op twee andere projecten. “Allebei zijn het tools die loopbaanbegeleiders goed kunnen gebruiken bij het begeleiden van coachees”, zo schrijft hij.

“Onze andere projecten kunnen loopbaanbegeleiders ook goed gebruiken”

Vermeer heeft het dan onder andere over FutureLab, een programma waarmee oudere werkzoekers up-to-date kunnen blijven met moderne technologie. Op die manier moeten hun baankansen groter worden. Ook noemt hij het Talentprogramma, waarin mensen die op zoek zijn naar een baan tijdens bijeenkomsten elkaar helpen om nieuw werk te vinden.

JobOn’s initiatief lang niet het enige

Ben je aanstaande 15 december aanwezig bij LoopbaanPro Live, dan ontdek je dat het initiatief van JobOn lang niet het enige is dat vluchtelingen bij de arbeidsmarkt hoopt te betrekken. Zo komt bijvoorbeeld het Refugee Talent Hub uit Amsterdam, een niet-van-subsidies-afhankelijke organisatie die vooral netwerkbijeenkomsten voor statushouders organiseert, eveneens in aanmerking voor de Loopbaanteam van het Jaar Award.

Cooks25, een initiatief dat vluchtelingen kosteloos een koksopleiding aanbiedt, werd bovendien voor een LoopbaanPro Award genomineerd. De vakjury gaf in de categorie Case van het Jaar echter de voorkeur aan onder andere dit loopbaanproject van supermarktketen Jumbo, en dit loopbaanproject van PostNL.

Natuurlijk wist ze het al. Maar nu Angelique Jansen een paar maanden voorzitter is van Noloc, heeft ze het pas écht aan den lijve ondervoeld: de beroepsvereniging voor loopbaanprofessionals en jobcoaches is een belangrijke organisatie met verregaande invloed.

Verregaande invloed

Waar ze dat vooral aan heeft gemerkt? Aan de uitnodigingen die Noloc ontvangt om mee te praten over alles wat met loopbaanontwikkeling te maken heeft, vertelt ze. “Wij praten en denken gevraagd en ongevraagd mee met de centrale overheid en met organisaties die zowel nationaal als internationaal aan loopbaanontwikkeling werken. Daaruit blijkt volgens mij wel hoe serieus Noloc, maar vooral ook ons vakgebied, tegenwoordig wordt genomen”.

“Noloc denkt gevraagd en ongevraagd mee met de centrale overheid”

Ook de organisaties die graag willen samenwerken met Noloc zijn talrijk, vervolgt Jansen. “Als wij bijvoorbeeld ons jaarlijkse congres organiseren, hebben wij geen moeite met het vinden van organisaties die met ons mee willen doen. Over het organiseren van events gesproken: volgend jaar juni zijn wij de host van het internationale congres van de IAEVG. Wereldwijd komen dan wetenschappers, professionals en overheidsorganisaties naar Den Haag om zich te laten inspireren, informeren en onderwijzen over het thema Life long development as a standard.”

Een nieuwe fase

Dat Noloc de organisatie is geworden die het nu is, is absoluut niet haar eigen verdienste, stelt Jansen voorop. “De credits daarvoor moeten naar mijn voorganger, Ester Leibbrand”, zo maakt ze pas op de plaats.

“Dat Noloc is geworden wat het is, is dankzij Ester Leibbrand”

Maar vraag je door? Dan blijkt al snel dat Jansen wel degelijk bezig is om haar eigen invloed op Noloc uit te oefenen. Zo heeft ze onlangs contacten met een aantal partners nieuw leven ingeblazen, en hebben ook nieuwe partijen hun weg naar Noloc gevonden – of vice versa. “Daarbij heeft het natuurlijk geholpen dat ik het stokje van Ester heb overgenomen”, legt Jansen uit. “Voor veel partijen was dat reden om – al dan niet opnieuw – contact met ons te zoeken. Ze wilden wel eens weten wie die nieuwe Noloc-voorzitter is.”

Ook op beleidstechnisch gebied gaat Jansen de komende tijd haar stempel op Noloc drukken, vertelt ze. “Ik ben samen met de andere bestuurders bezig met een 3-jarig strategisch plan voor onze organisatie. Waarom geen 5- of 10-jarig plan? Omdat tegenwoordig niemand zo ver vooruit kan kijken, haha!”

Arbeidsmarktkrapte en de loopbaansector

In de strategie die Noloc op dit moment uitstippelt, komt arbeidsmarktkrapte natuurlijk uitgebreid aan bod. Een actueler thema op de arbeidsmarkt is er immers niet. En, hoe kan het ook anders: de Noloc-strategie focust zich met name op hoe loopbaanprofessionals de krapte te lijf kunnen gaan.

“De nieuwe Noloc-strategie focust zich op hoe loopbaanprofessionals de krapte te lijf kunnen gaan”

Het advies van Jansen daarbij?  “Ik geloof allereerst niet dat onze sector moet proberen om mensen naar kraptesectoren te forceren”, begint ze te vertellen. “Die suggestie hoor je vaak: dat we mensen die in verdwijnende sectoren werken moeten omscholen naar beroepen waar nu veel schaarste is. En begrijp me niet verkeerd: als zo’n carrièrepad bij iemands interesses en vaardigheden past, moet je die stap als loopbaanbegeleider ook zeker zo goed mogelijk faciliteren. Maar heeft iemand de ambitie niet? Dan moet je dat respecteren: een kraptesector heeft uiteindelijk niets aan nieuw bloed dat daar helemaal niet wil zijn.”

Een andere suggestie die je veel hoort dan: mensen die parttime werken moet je proberen te verleiden om fulltime te gaan werken, om op die manier de arbeidsmarktkrapte oplossen. Ook geen goed idee, wat Jansen betreft. “Stimuleren mag, maar verplichten niet”, zegt ze er streng over. “Voor veel mensen is het overigens ook helemaal niet mogelijk om fulltime te werken”, weet ze. “Ik ben zelf toezichthouder in de kinderopvang en kan je vertellen: jonge ouders kunnen wel fulltime willen werken, maar de wachtlijsten van kinderopvang zijn zó lang dat ze die wens wel op hun buik kunnen schrijven.”

Waar Jansen wél een oplossing voor arbeidsmarktkrapte ziet? “We moeten mensen die nu aan de zijlijn van de arbeidsmarkt staan beter laten instromen”, legt ze uit. “Daar kan onze sector natuurlijk een rol in spelen, maar werkgevers moeten er ook voor open staan. Want geloof mij: er zijn genoeg mensen van boven de 50, mensen met een arbeidsbeperking en mensen met een migratieachtergrond die maar wat graag aan de slag willen, maar daar simpelweg de kans niet toe krijgen. En zo lang dat zo blijft, kun je wat mij betreft niet zeggen dat onze arbeidsmarkt écht krap is.”

Skillsgerichte arbeidsmarkt

Een ander hip onderwerp dan: de skillsgerichte arbeidsmarkt. Ook daar besteedt Jansen in haar nieuwe strategie aandacht aan. Maar, zo waarschuwt ze: “Ik denk dat de skillsgerichte arbeidsmarkt in praktijk nog heel ver weg is.”

“Ik denk dat de skillsgerichte arbeidsmarkt in praktijk nog heel ver weg is”

De belangrijkste reden daarvoor? “Het gebrek aan een uniforme skillstaal”, aldus de nieuwe Noloc-voorzitter. “Het UWV heeft daar met haar skillsontologie weliswaar een goede voorzet toe gedaan, maar de taal die er nu ligt is voor de gemiddelde uitkeringsgerechtigde nog lastig te begrijpen. Ik denk dus niet dat we vanaf volgend jaar massaal skill-cv’s gaan opstellen, in plaats van de oude en vertrouwde cv’s met opleidingen en werkervaring.

“Even ter verheldering: ik denk wél dat skills steeds belangrijker worden”, voegt Jansen haastig toe. “Niet voor niets is 2023 het Europese jaar van de skills. Ik zou dan ook zeker een blokje met mijn vaardigheden aan m’n cv toevoegen en dit toelichten met voorbeelden uit de praktijk, als ik werkzoekende was. Maar veel verder dan dat zijn we nu gewoon echt nog niet.”

LoopbaanPro Awards

Hoor je over alle dingen waar Jansen zich mee bezighoudt, dan bekruipt je het gevoel dat ze geen tijd overhoudt voor andere zaken. “Maar er blijven wel gaatjes in m’n agenda hoor”, vertelt ze met een glimlach. “Ik ga bijvoorbeeld absoluut tijd vrijmaken om de LoopbaanPro Awards, die 15 december worden uitgereikt, te bekijken.”

“Ik ga absoluut tijd vrijmaken om de uitreiking van de LoopbaanPro Awards te bekijken”

Tijdens die Award-show gaat Jansen vooral op zoek naar werkwijzen en concepten waarvan je denkt: ‘verhip, dit gaat écht impact maken op onze sector’, vertelt ze. Daarbij hoopt ze op initiatieven die het perspectief op loopbaanbegeleiding bijstellen, vervolgt ze. “Als je willekeurige mensen op straat nu vraagt naar wat ons vak doet, zullen ze vooral beginnen over het helpen van mensen die werkloos zijn – of die in een lastig parket zitten met hun loopbaan. Ik wil daarentegen over dingen horen die laten zien dat loopbaancoaching voor iedereen is – ook voor mensen die blij zijn met hun werk. Zo kan ons vak loopbaanproblematiek namelijk preventief voorkomen.”

Jansen sluit daarom af met een oproep. Want, zo weet ze, niet alleen LoopbaanPro Awards-genomineerden kunnen het huidige beeld bijstellen – loopbaanprofessionals zélf kunnen er ook een bijdrage aan leveren. “Ik zou tegen mijn collega-coaches willen zeggen: kijk eens naar je eigen website! Staat daarop dat je alleen hulp biedt aan mensen die dat nodig hebben? Of richt jij je service ook op preventieve hulp? Daar is al een enorme slag te slaan!”

Toen supermarktketen Jumbo op één van haar eigen Jumbo on Tour dagen – zo noemt het bedrijf grote interne bijeenkomsten – Leuk om te Leren lanceerde, regende het enthousiaste reacties. Die reacties bleven niet alleen bij woorden, er kwam ook actie. Zo was filiaalmanager Jan Klomp zo enthousiast, dat hij de tool permanent beschikbaar besloot te stellen voor zijn team in Reusel.

Filiaalmanagers stonden erom te springen

Dat juist filiaalmanagers als Klomp zo enthousiast zijn over Leukomteleren.com is eigenlijk best logisch, vinden ze bij Jumbo. Met het platform vonden in het begin namelijk zowel medewerkers als leidinggevenden in Jumbo-winkels eenvoudig hun weg in het grote aanbod aan interne trainingen – mensen als Klomp behielden daardoor het overzicht. En omdat het succes van het platform bij winkels zo groot was, volgde al snel een uitrol van Leuk om te Leren naar de andere bedrijfsonderdelen, zoals de Supply Chain en het hoofdkantoor.

Filiaalmanagers als Klomp behielden door de tool het overzicht

“Voordat we Leuk om te Leren kregen, hadden we weliswaar een fysieke opleidingsgids voor ons aanbod”, vertelt Rebecca de Groof nu met een glimlach – ze is Senior Programmamanager Vakmatig Leren en Ontwikkelen. “Maar we ontwikkelen ons aanbod continu, daardoor was de gids al snel niet meer up-to-date. Dit platform maakt kortom een groot verschil.”

Binnen 5 klikken ontwikkeladvies

Duidelijk dus, waarom het platform was. En over de weg ernaartoe, kunnen ze bij Jumbo een verhaal op zich vertellen. “Het was een leuke klus om op te pakken”, aldus Anne van de Wijgert, ook Programmamanager binnen de Jumbo Academy. “Het helpt onze collega’s namelijk op een tastbare manier. En je kunt je voorstellen dat het veel leuker is om met zo’n project aan de slag te gaan dan met een initiatief waar niemand nog om heeft gevraagd.”

“De tool helpt onze collega’s op een tastbare manier”

Van de Wijgert, destijds een stagiair, was nauw betrokken bij de totstandkoming van Leukomteleren.com. Op het platform kunnen Jumbo-medewerkers aangeven in welke functie ze momenteel werken en welke ambities ze hebben. De tool vertelt medewerkers vervolgens na vijf klikken welke opleidingen, trainingen en cursussen ze kunnen doen, om die ambities te verwezenlijken.

Managementprogramma, maar ook opleidingen

Welke opleidingen uit de bus kunnen rollen? “In het aanbod van de Jumbo Academy zit onder andere een managementprogramma”, geeft Van de Wijgert als voorbeeld. “Dus geef je op Leuk om te Leren aan dat je teamleider wilt worden? Dan zie je in de toolkit welke mogelijkheden er zijn om die stap te maken. Die input is natuurlijk waardevol voor een goed Ontwikkelen & Presteren-gesprek met je leidinggevende bij Jumbo.”

“Input uit Leuk om te Leren is waardevol voor een goed Ontwikkelen & Presteren-gesprek”

“Bovendien bieden we in samenwerking met externe partijen wettelijk erkende mbo- en hbo-opleidingen aan”, vervolgt ze. “Met zo’n opleiding kan een hulpkracht bij ons uiteindelijk filiaalmanager worden. En als dat lukt, is dat toch het allermooiste.”

De Groof benadrukt op haar beurt dat Leuk om te Leren geen gesloten tool is. “Het is een openbare website – iedereen kan erbij”, vertelt ze. “Onze recruiters laten de site dan ook regelmatig zien op carrièrebeurzen. Potentiële kandidaten merken op die manier meteen hoe ze zich verder kunnen ontwikkelen als ze bij Jumbo aan de slag gaan.”

Nieuwe functie: eerst even praten met alumni

Naarmate het gesprek vordert, wordt steeds duidelijker hoe groots de plannen zijn die Jumbo met het ontwikkelplatform heeft. “We breiden Leuk om te Leren continu uit”, vertelt een trotse Van de Wijgert. “Onlangs hebben we bijvoorbeeld de functie ‘Alumni’ toegevoegd, daarmee kunnen collega’s die een interne opleiding of training overwegen eerst vragen stellen aan collega’s die hen zijn voorgegaan. De ontwikkeling daarvan was trouwens ook onderdeel van mijn stage-opdracht!”

“We breiden Leuk om te Leren continu uit”

Waarom die toevoeging zo belangrijk is? “Omdat het natuurlijk veel leuker is om over de ervaringen van een collega te horen dan van ons als programmamanagers”, verheldert de voormalig stagiair.

Loopbaancoaches en meer op komst

Andere functies die Leuk om te Leren volgend jaar hoopt toe te voegen? “Bijvoorbeeld de mogelijkheid om met een coach over je loopbaan te sparren”, vertelt De Groof. “Het platform laat je nu klikken om te ontdekken welke opleiding bij jou ambities past. Dat is natuurlijk mooi, maar we maken het graag nog persoonlijker. In een volgende versie willen we daarom het persoonlijk contact integreren: een loopbaancoach kan collega’s helpen te ontdekken welke carrièrestap écht bij ze past.”

“We willen leuk om te leren nog persoonlijker maken”

“Oh, en we willen Leuk om te Leren breder invullen”, voegt De Groof nog toe. “Nu is het platform vooral gericht op ontwikkeling in je eigen bedrijfsonderdeel. Maar het zou mooi zijn als collega’s die bij ons in de winkel, bij Supply Chain of op het hoofdkantoor werken, straks ook via de tool kunnen ontdekken welke mogelijkheden er binnen onze andere bedrijfsonderdelen voor hen zijn.”

Succes in cijfers en een LoopbaanPro Award

Over het succes van Leuk om te Leren kan Van de Wijgert tot nu toe alleen maar enthousiast zijn, vertelt ze. Als bewijsvoering zou ze daar allerlei cijfers voor kunnen aandragen: uit die statistieken blijkt bijvoorbeeld dat dagelijks ruim 250 unieke bezoekers van het platform gebruikmaken. Van hen klikt ruim de helft ook daadwerkelijk door naar een opleiding in de Jumbo Academy.

Uit die statistieken blijkt dat dagelijks ruim 250 unieke bezoekers van het platform gebruikmaken

Iets anders dat ze zou kunnen noemen, is dat Leuk om te Leren in de Nederlandse loopbaanwereld enorm in de smaak viel. Zo erg zelfs, dat de tool op 15 december aanstaande in aanmerking komt voor een LoopbaanPro Award in de categorie ‘Case van het Jaar’.

Mo laat pas écht het succes zien

Hoe indrukwekkend bovengenoemde resultaten ook zijn – het zijn niet de zaken waar Van de Wijgert en De Groof het meest trots op zijn. Wat wel? De impact die hun tool op echte mensen maakt! Ze vinden het daarom veel leuker om aan de hand van een anekdote te laten zien hoe goed het platform kan werken.

“Het meest trots zijn. we op de impact die de tool op echte mensen maakt”

En dus volgt het voorbeeld van Mo Es-Soussi: een aantal jaar geleden werkte hij als afdelingschef bij een Jumbo-filiaal. In die hoedanigheid was hij betrokken bij de opnames van GIFjes en filmpjes die nu op Leuk om te Leren te vinden zijn. “Terwijl we die opnamen aan het maken waren, spraken we natuurlijk ook veel over Leuk om te Leren en over opleidingen”, vertelt De Groof. “Tijdens het gebruik van de tool ontdekte Mo destijds dat hij zijn hbo-diploma wilde halen om daarna de stap naar filiaalmanager te zetten. Hij heeft die opleiding via de Jumbo Academy gevolgd, en je raadt het misschien al: hij is nu filiaalmanager – hij heeft zijn eigen winkel! Op dat soort voorbeelden van ontwikkeling binnen Jumbo zijn wij echt trots!”

“Het is een erg actueel thema”, vertelt loopbaanbegeleider Debby Lux. Ze heeft het dan over het taboe dat in onze maatschappij rust op het vragen om hulp, wanneer je in een lastige situatie terechtkomt. “Ik spreek regelmatig mensen in mijn praktijk die blijven aanmodderen in hun situatie”, legt ze uit. “Dat doen ze omdat ze om hulp vragen associëren met falen, gezichtsverlies en schaamte. En dat moet veranderen: het zou fijn zijn als er meer aandacht voor het probleem komt.”

Discussie moet loskomen

De vraag is vervolgens: hoe zorgen we er met elkaar voor dat hulp zo laagdrempelig en toegankelijk mogelijk beschikbaar wordt gesteld? En: hoe creëer je überhaupt een veilig werkklimaat, zodat mensen geen drempel ervaren om hulp in te schakelen? Wat Lux betreft, zijn het vragen die iedereen in het loopbaanvak moet proberen te beantwoorden. Of je nu loopbaancoach, leidinggevende of hr-professional bent. En dus roept ze het vakgebied op om met elkaar over het thema in gesprek te gaan, en kennis met elkaar te delen. Want, zo vraagt ze zichzelf hardop af: “Wat is onze invloed als professionals als we het hebben over dit thema?”

“Iedereen in het loopbaanvak moet zich afvragen hoe we hulp toegankelijk kunnen maken”

Dat de discussie binnen het loopbaanvak nog moet loskomen, is wat Lux betreft één ding dat zeker is. “Op dit moment komen wij als begeleiders vaak pas in actie wanneer iemand op ons afstapt of wordt doorverwezen”, legt ze uit. “We moeten ons realiseren dat we daardoor een hele grote groep mensen niet zien: mensen die geen hulp in durven te schakelen. We hebben het dan over mensen die een hulpvraag überhaupt niet durven te stellen. Daardoor blijven ze aanmodderen en vastlopen.”

Volgens Lux slurpt juist dat gedrag enorm veel energie. Dat kan, zo weet ze, vervelende gevolgen hebben. “Kijk maar eens naar recente cijfers als het gaat om uitval door stress en burn-outklachten”, vertelt ze. “Ik heb genoeg verhalen gehoord van mensen die schromen om naar een huisarts, specialist of psycholoog te gaan: daardoor komen ze helaas vaak in de problemen. Wat mij betreft is dat onnodig, en samen kunnen we er iets aan doen – daar geloof ik echt in.”

Veilige omgevingen creëren

Om een hulpvraag te kunnen stellen, is een veilige omgeving op je werkplek allereerst cruciaal, weet Lux. “Ga maar eens na: durf jij naar binnen te stappen bij je leidinggevende wanneer de werkdruk te hoog wordt? Ja? Fijn, dan heerst er waarschijnlijk al een veilig klimaat op jouw werkplek. Maar is dat niet het geval? Dan kan er op dat gebied misschien nog wel iets veranderen. De vraag is vervolgens: hoe ga je daarover met je leidinggevende in gesprek? Gelukkig staat dit thema bij veel organisaties hoog op de agenda, maar we hebben zeker nog wel wat slagen te slaan.”

“Ga maar eens na: durf jij naar binnen te stappen bij je leidinggevende wanneer de werkdruk te hoog wordt?”

Lux voegt toe dat in een ideaal scenario niet alleen je werkplek een veilige omgeving is om om hulp te vragen. “In privésferen moet je dat ook kunnen doen!”, vertelt ze. “Ga opnieuw eens na: ga jij in gesprek met je partner op het moment dat je werk-privé-balans is verstoord?”

Over hoe je een veilig klimaat creëert, heeft Lux bovendien zo haar ideeën. “Door iemand tijd, ruimte en aandacht te geven”, luidt haar methode. “Als ik je coach ben, zorg ik er daarom voor dat jij voor eventjes het middelpunt van de wereld bent”, vertelt ze. “Mensen voelen zich bij mij echt gezien en gehoord. Op die manier zorg ik voor een veilige omgeving, en dat is een belangrijke voorwaarde om open te kunnen staan voor nieuw gedrag. Wanneer cliënten vervolgens een hulpvraag durven te stellen, ervaren ze bovendien de kracht van samenwerking. Hierdoor ontstaan nieuwe overtuigingen en inzichten, en kunnen ze met een frisse blik concrete stappen maken.”

Regie nemen

Lux heeft tot slot nog een uniek inzicht op het gebied van om hulp vragen, vertelt ze. “Naar mijn mening betekent hulp inschakelen namelijk óók regie nemen, én werken aan zelfredzaamheid en persoonlijk leiderschap. Niet iedereen kijkt zo tegen het concept van om hulp vragen aan, en daar wil ik graag verandering in brengen. Immers: wanneer je hebt geleerd om een hulpvraag te durven stellen, heb je een les geleerd voor het leven.”

“Wanneer je hebt geleerd om een hulpvraag te durven stellen, heb je een les geleerd voor het leven”

“Dat komt omdat je op zo’n moment ontdekt wat of wie je hulpbronnen zijn”, vervolgt Lux. “En weet je dat eenmaal? Dan kun je ze raadplegen wanneer het nodig is! Dat heeft natuurlijk ook een preventief effect: het is een two-way street als je het mij vraagt.”

Ervaringsdeskundige met ruimte voor inspraak

Hebben we het over Lux’ taboedoorbrekende missie gehad? Dan moeten we het ook nog even hebben over hoe ze te werk gaat als coach. “Cliënten met wie ik werk maken vaak turbulente tijden door”, steekt Lux daarover van wal. “Ze zoeken mijn hulp bij hun professionele ontwikkeling omdat er vaak op privégebied ook iets is veranderd. Werk en privé zijn tegenwoordig immers zo erg in elkaar gevlochten, dat ze onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Mijn cliënten zijn bijvoorbeeld mantelzorger geworden, of hebben iets of iemand verloren. Ik weet hoe dat is – ik heb de nodige bagage, laten we maar zeggen. Voor mijn cliënten is het fijn als ze hun gevoelens kwijtkunnen bij iemand die weet wat die gevoelens zijn. En niet omdat ze erover in een schoolboekje heeft gelezen, maar omdat ze ze zelf ervaren heeft.”

“Werk en privé zijn tegenwoordig immers zo erg in elkaar gevlochten, dat ze onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn”

“Mag ik trouwens nog even kwijt dat ik ‘cliënt’ helemaal geen prettig woord vindt?”, vraagt Lux terzijde. “Een advocaat of een bank heeft cliënten, maar wat ik doe is mensenwerk. ‘Cliënt’ voelt daarbij zo afstandelijk. Maar goed, een betere term heb ik ook niet hoor, haha!”

Er is nog iets bijzonders aan de aanpak van Lux, vertelt ze tot slot: ze laat haar cliënten – bij gebrek aan een beter woord – namelijk inspraak hebben in hun traject. “Begrijp me niet verkeerd”, vertelt de loopbaanbegeleider assertief, ik neem de regie tijdens onze gesprekken. Maar heeft cliënt bepaalde ideeën over hoe zijn of haar begeleiding moet verlopen? Dan luister ik daar zeker naar.”

LoopbaanPro Awards

De taboedoorbrekende missie van Lux, in combinatie met haar positieve loopbaanaanpak, bleef afgelopen maanden niet onopgemerkt. Talloze mensen nomineerde haar voor de titel LoopbaanPro van het Jaar, één van de drie categorieën waarin op 15 december een LoopbaanPro Award vergeven wordt. “Ik voelde me vereerd door al die nominaties”, vertelt Lux daarover.

Begin november werd het allemaal nóg mooier: toen maakte de LoopbaanPro Awards-vakjury onder leiding van voormalig Noloc-voorzitter Ester Leibbrand namelijk bekend dat Lux een plaats bij de laatste 3 genomineerden krijgt. Het zou dus zomaar kunnen dat ze op 15 december tot LoopbaanPro van het Jaar wordt bekroond. Op de hoogte blijven van Lux’ deelname aan de Award-show doe je via deze link!