Arbeidsmarkt12/01/2026 · 3 min
We kennen hem wel van platformen als LinkedIn: de opmerking “Technologische veranderingen hebben we eerder gezien” of “Met de komst van het internet veranderde er ook van alles, maar er kwamen juist meer banen bij.” Logische opmerkingen, alleen lijkt de huidige transformatie iets sneller en dieper te gaan dan ‘toen’. Bedrijven zien nu al en gaan of zijn hele afdelingen aan het transformeren. Denk aan recruitment, waar AI contracten uitnodigt, plant en screent. Werk aan de winkel dus, ook voor de sollicitant.
#1 Instapwerk verandert
Een van de grootste misverstanden rond AI is dat banen verdwijnen. Wat in werkelijkheid verdwijnt, is vooral het traditionele instapwerk: analyse, research, samenvatten, vergelijken. Maar precies dat zijn wel de taken waar juniorfuncties vaak op gebouwd zijn. Het werk kan in die zin (in de toekomst…) sneller, goedkoper en consistenter met AI. Daardoor wordt de onderkant van de ladder dunner.
@mergetomaster Are junior developer roles at risk with AI? #programming #compsci #softwaredeveloper #webdevelopment #learntocode
Wacht dus niet tot iemand je ‘opleidt’, maar voeg sneller waarde toe op een hoger abstractieniveau. Kun je voorbij taken kijken? Geef je eenvoudig betekenis aan informatie? Kom je sneller tot de kern van een probleem in plaats van de oplossing direct voor te dragen? Met andere woorden: organisaties hebben minder behoefte aan mensen die het werk direct uitvoeren, meer aan mensen die het werk goed duiden.
#2 Je cv verliest waarde (of: je leervermogen wint)
De halveringstijd van kennis is inmiddels korter dan vier jaar. Wat je tijdens je studie leert, is bij je tweede baan vaak al deels achterhaald. Dat maakt diploma’s minder voorspellend. Steeds meer werkgevers kijken daarom niet naar wat iemand weet, maar naar hoe iemand leert. Nieuwsgierigheid, aanpassingsvermogen en ontwikkeltempo worden belangrijker dan ervaring uit het verleden.
Onderscheid je dus vooral niet alleen met kennis uit studies of eerder werk. Hoe wel? Door te laten zien dat je nieuwe vaardigheden snel oppakt. Bereid je van tevoren voor op wat je aantoonbaar kunt bijdragen en neem voorbeelden, resultaten en beslissingen mee naar een gesprek.
#3 Mensen bepalen richting
AI is goed in optimalisatie. Zoals we al schreven: sneller, efficiënter en consistenter. Maar AI stelt geen doelen en maakt geen keuzes over wat wenselijk, verantwoord of strategisch slim is.
“Het verschil tussen AI en mens zie je bij “we gaan naar de maan” en “we maken de raket 3% efficiënter”.
Daarom hebben organisaties mensen nodig die wel richting geven, afwegingen maken en durven kiezen. Zoals Geert-Jan Waasdorp het omschrijft: “Het verschil tussen AI en mens zie je bij “we gaan naar de maan” en “we maken de raket 3% efficiënter”. AI doet het tweede briljant, maar het eerste niet.”
#4 Analyse maakt plaats voor oordeelsvermogen
Jarenlang waren analytische vaardigheden goud waard. Excel, PowerPoint, data-analyse: het was een goede manier om je te onderscheiden. Nu wordt oordeelsvermogen in context belangrijker.
AI voorspelt wat waarschijnlijk is, maar mensen moeten bepalen wat juist is. Wanneer is iets verstandig? Wanneer niet? Wat betekent dit voor klanten, medewerkers, reputatie, timing? Breek dus door met het vermogen om af te wegen en te beargumenteren.
#5 Creativiteit wordt opnieuw gedefinieerd
De typische berichten op LinkedIn zijn hier natuurlijk een simpel voorbeeld van. AI doet het standaardwerk, jij onderscheidt je door onverwachte combinaties te maken. Bestuurders in uiteenlopende sectoren wijzen daar ook op. Volgens Bob Sternfels, global managing partner van McKinsey & Company, is AI nog altijd gebouwd op zogeheten inferentiemodellen. Het vermogen om echte nieuwe ideeën te bedenken, vanuit het niets, blijft daardoor voorlopig mensenwerk.
#6 Veerkracht wordt een selectiecriterium
Niet iedereen kan omgaan met voortdurende onzekerheid. We hebben steeds meer te maken met digitale prikkels en veranderende werkritmes. Hoe weerbaar je bent is daarbij een belangrijke factor. Wat doe je bij een tegenslag of druk? Dat wordt relevanter dan hoe perfect je cv is. Het laat zich zelfs lastig vangen in profielen of functietitels, maar komt wel steeds vaker bovendrijven in gesprekken over selectie, inzetbaarheid en ontwikkeling.
Train je veerkracht door spellen en uitdagingen die het versterken. Denk aan activiteiten die geduld en concentratie vragen, zoals puzzels, strategische spellen of nieuwe vaardigheden aanleren.
#7 De pilot-mentaliteit helpt je niet verder
Nieuwe technologie betekent ook experimenteren. Pilots, proeftuinen en concepten schieten als paddenstoelen uit de grond. Een mooie oefening, maar wat is de vervolgstap? Daadwerkelijk herinrichten blijkt lastiger dan gedacht. En dat geldt niet alleen voor organisaties, maar ook voor professionals.
Het is aantrekkelijk om een training of cursus hier en daar te doen, om je daarmee te verdiepen in een nieuwe tool. Het voelt veilig, want je bent immers bezig met de technologische veranderingen. Toch levert het niet de doorbraak op die je als sollicitant nodig hebt. Tempo en commitment zijn veel belangrijker.
#8 Lineaire carrières lopen dood
De klassieke loopbaan van junior, medior, senior naar manager brokkelt af op het moment dat het werk waar je vroeger leerde verdwijnt. We gaan ontwikkeling anders inrichten en dat is misschien maar goed ook. Niet iedere medewerker die tientallen jaren werkervaring heeft is een goede manager of andersom.
Laura Bas zei het al: zorg (vooral als starter) dat je een richting kiest en daarvoor gaat. Maak jezelf meester van een inhoudelijk onderwerp of juist van de menselijke kant.
