Diversiteit & inclusiviteit02/01/2026 · 3 min
De lijst Banen in Opkomst is gebaseerd op LinkedIn-data over profielwijzigingen, functietitels en vacaturebewegingen. Onderzoekers van LinkedIn Economic Graph analyseerden miljoenen vacatures waarvoor LinkedIn-leden zijn aangenomen tussen 1 januari 2023 en 31 juli 2025.
Dat verklaart waarom rollen als AI Engineer, Data Scientist, Sustainability Specialist en Cybersecurity Analyst hoog eindigen. Het zijn functies die snel groeien. LinkedIn koppelt daar vaak ook bijbehorende vaardigheden aan, zoals machine learning, cloud computing en data-analyse. Ook geven de onderzoekers informatie over de huidige man-vrouwverhouding of gemiddelde werkervaring.
Als signaalinstrument is dat op zich waardevol. Het laat zien waar beweging zit, welke termen populairder worden en hoe organisaties hun behoefte formuleren. Maar het is geen neutrale doorsnede van de arbeidsmarkt.
Platformbias en titel-inflatie
Een eerste fundamentele kanttekening is de LinkedIn-bias. Niet iedereen zit op LinkedIn en zeker niet iedereen in gelijke mate. Oudere werknemers, praktisch opgeleiden en mensen in uitvoerende beroepen zijn structureel ondervertegenwoordigd. Tegelijkertijd zijn techfuncties en kenniswerkers juist oververtegenwoordigd.
Daar komt het probleem van zelfrapportage bij. Mensen vullen hun eigen functietitels in. Dat leidt onvermijdelijk tot titel-inflatie. Wim van den Nobelen vat die kanttekening samen in een van zijn punten in een reactie op het onderzoek: “‘AI Engineer’ klinkt cooler dan ‘Software Developer’.” Maar wanneer bén je dat precies? Is iemand die één machine-learningproject heeft gedaan meteen AI-specialist?
Ook soldaat staat in het rijtje, een functie die sterk afwijkt van de overwegend technische en kennisintensieve beroepen. Volgens Van den Nobelen is dat goed verklaarbaar. Veel mensen die bij Defensie werken, profileren zich op LinkedIn simpelweg als soldaat. Zodra Defensie meer werft en instroom toeneemt, wordt die beweging zichtbaar in de data.
Van den Nobelen wijst daarnaast op een meer strategische laag. LinkedIn is sinds 2016 volledig eigendom van Microsoft en heeft er zelf belang bij dat AI-rollen zichtbaar en aantrekkelijk zijn. Dat maakt het des te belangrijker om het overzicht niet als objectieve arbeidsmarktvoorspelling te lezen. “Beschouw Banen in Opkomst dus vooral als een wake-up call,” zegt hij. “Gebruik het platform om te netwerken in plaats van het te zien als directe routekaart voor solliciteren.”
Van functies naar werk
Een meer fundamentele kritiek komt van Marcia Thijm. De discussie over het onderzoek blijft volgens haar te veel hangen op functietitels. Het echte vraagstuk ligt in hoe we werk organiseren. De manier waarop we werk inrichten, hoe taken evolueren en hoe de technologie systemen ondersteunt of domineert. Ze waarschuwt voor wat ze de ‘Nokia-denkfout’ noemt: blijven redeneren vanuit bestaande categorieën, terwijl de wereld fundamenteel verandert.
Dat klinkt ook door in praktijkervaringen. Organisaties willen met AI aan de slag, maar weten eigenlijk niet goed hoe. Wijst snelle groei ook op duurzame behoefte? Veel AI-initiatieven bevinden zich nog in de pilotfase.
“Wat je vaak ziet is dat dit soort AI een oplossing is, zonder dat er echt een probleem was”, vertelt techniekfilosoof Stefan Buijsman van de TU Delft aan RTLZ. “Dus wat er vaak bij bedrijven gebeurt is dat ze eigenlijk niet goed weten wat ze ermee moeten, dan maar wat proberen en uiteindelijk blijkt dat het helemaal niet goed past op de werkvloer die ze op het moment hebben.”
Dat creëert, zoals het LinkedIn onderzoek al toont, ruimte voor adoptieconsultants en optimalisatietrajecten, maar maakt de daadwerkelijke impact behoorlijk afhankelijk van de context. Ook dat komt terug in de kritiek van Van den Nobelen (in samenwerking met Claude): de relatief lage gemiddelde werkervaring in sommige opkomende functies, vaak rond de 2 à 3 jaar. Kijken we hiermee naar een jonge markt vol overstappers en pioniers? Of is het vooral een golf van nieuwsgierigheid?
Overigens betekent dat niet dat er geen kansen zijn op de bieden van de genoemde banen. Het laat vooral zien dat de aanwezigheid van een titel in een lijst weinig zegt over hoe het werk er in de praktijk uitziet. Gebruik het dus vooral als een vertrekpunt voor een veel breder gesprek over werk en technologie.
