AI hét thema voor loopbaanprofessionals, maar meerderheid werkt nog met gratis tools

AI staat in 2026 met afstand op één als belangrijkste thema voor loopbaanprofessionals. Maar opvallend genoeg werkt een meerderheid van de beroepsgroep nog met gratis tools. Daarmee loopt zij volgens experts al snel een jaar achter op de werkelijke mogelijkheden.

Maike Krijnen on maart 04, 2026 Gemiddelde leestijd: 3 min
Deel dit artikel:
AI hét thema voor loopbaanprofessionals, maar meerderheid werkt nog met gratis tools

Dat blijkt uit een enquête van arbeidsmarktanalist Geert-Jan Waasdorp (Intelligence Group), uitgevoerd tijdens het jaarlijkse LDC Trends-webinar. De uitkomsten schetsen een vakgebied dat de impact van AI vrijwel unaniem erkent, maar in de praktijk nog voorzichtig adopteert.

Het onderzoek onder loopbaanprofessionals

Het onderzoek is uitgevoerd tijdens het jaarlijkse LDC Trends-webinar in het eerste kwartaal van 2026. Aan de enquête namen circa 77 tot 90 loopbaanprofessionals deel (afhankelijk van de vraag), werkzaam in loopbaanadvies, coaching, employability, outplacement en aanverwante vakgebieden. De data is verzameld via Mentimeter en omvat zowel gesloten als open vragen. De resultaten geven een indicatief beeld van het sentiment en de prioriteiten binnen de beroepsgroep.

De enquête vond plaats tegen de achtergrond van een arbeidsmarkt die langzaam van karakter verandert. Een paar relevante ontwikkelingen:

  • economische groei van 1,9% in 2025

  • werkloosheid die geleidelijk oploopt

  • ziekteverzuim op 5,8% (structureel boven historisch gemiddelde)

  • circa 464.000 mensen met een WIA-uitkering, richting 600.000 in 2030

Tegelijkertijd verandert ook het zoekgedrag van kandidaten. Inmiddels gebruikt al 11% van de recente baanwisselaars AI bij het zoeken naar vacatures. De verwachting is dat dit kanaal binnen circa 14 maanden de top 3 van zoekmethoden bereikt. AI verandert dus niet alleen het eigen werk van de loopbaanprofessional, maar ook het gedrag van cliënten.

Vrijwel iedereen ziet de impact van AI

Over de richting is nauwelijks discussie. Maar liefst 95% van de ondervraagde loopbaanprofessionals geeft aan dat AI behoorlijke tot grote invloed heeft op hun vakgebied. Geen enkele respondent stelde dat AI géén impact zal hebben.

De verdeling:

  • 44% ziet een behoorlijke invloed

  • 39% verwacht een grote invloed

  • 1% denkt dat AI zelfs allesbepalend wordt

  • slechts 3% spreekt van beperkte invloed

Binnen de beroepsgroep leeft breed het besef dat AI structureel onderdeel wordt van het loopbaanvak, maar tussen inzicht en toepassing zit duidelijk nog een kloof.

Gebruik blijft opvallend vaak gratis

Ondanks het hoge urgentiebesef maakt 56% van de respondenten uitsluitend gebruik van gratis AI-tools. Tel je daar de kleine groep bij op die AI helemaal niet gebruikt, dan komt 62% uit op onbetaald of afwezig gebruik. 26% van de loopbaanprofessionals heeft een betaald account en 6% heeft meerdere betaalde accounts.

Volgens Waasdorp is dat verschil allesbehalve klein. Betaalde AI-omgevingen lopen inmiddels duidelijk voor op gratis tools als het gaat om functionaliteit, snelheid en integraties. Het gevolg is dat veel loopbaanprofessionals wel experimenteren met AI, maar er nog lang niet uithalen wat er inmiddels in zit.

Eigen markt juist positief ingeschat

Interessant genoeg kijken loopbaanprofessionals een stuk optimistischer naar hun eigen markt. Van de respondenten verwacht: 35% groei, 39% stabiliteit en slechts 7% verslechtering.

Dat komt niet uit de lucht vallen. Toenemende arbeidsmarktonzekerheid, oplopend ziekteverzuim en groeiende mentale druk zorgen juist voor meer vraag naar begeleiding.

Uit zowel de open vraag als de rangschikking van 10 trends komt eenzelfde beeld naar voren. De top 3:

  • AI (met afstand op plek 1)
  • Weerbaarheid & mentale gezondheid
  • Duurzame inzetbaarheid / outplacement

Opvallend is dat schaarste op de arbeidsmarkt en behoud, jarenlang de dominante thema’s, nu op plek 9 en 10 staan. Reorganisaties zijn gestegen naar plek 8.

Van experiment naar professioneel gebruik

De cijfers laten vooral een transitiefase zien. Het bewustzijn is er, het gebruik groeit, maar professionalisering blijft nog achter. Volgens Waasdorp is dat precies het kantelpunt waar de beroepsgroep nu staat:

“Wat we vandaag hebben, is de minst ontwikkelde versie van AI die we ooit zullen hebben. De loopbaanprofessional die AI omarmt, kan sneller matchen, beter adviseren en meer waarde toevoegen dan ooit tevoren. Wie het negeert, rijdt mee met de Tour de France op een stadsfiets met lekke banden.”

Een mooie metafoor: meedoen kan nog, maar het peloton versnelt. Er liggen grofweg drie strategische vragen op tafel:

1. Blijft AI een experimenteel hulpmiddel of wordt het kerncompetentie?
De meerderheid zit nu nog in de verkennende fase.

2. Hoe snel professionaliseert het gebruik?
Het verschil tussen gratis experimenteren en geïntegreerd werken groeit snel.

3. Hoe verandert de cliëntvraag?
Nu al gebruikt een groeiend deel van de kandidaten AI in hun oriëntatie en sollicitatieproces. Wie daar in de begeleiding niet op aansluit, riskeert een groeiende mismatch.

Meer lezen?

Tags:
Deel dit artikel:
Taal, taal en nog eens taal. Daar bestaat mijn carrière tot nu toe vooral uit. In 2021 ben ik afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen als Neerlandica en sindsdien werkzaam in de gemeentewereld. Op dit moment werk ik als communicatiespecialist bij gemeente Dronten en daarnaast maak ik zoveel mogelijk tijd vrij om te schrijven. Zo ook als hoofdredacteur voor LoopbaanPro.nl. Sinds juni 2024 verdiep ik mij daarom in de wereld van loopbaancoaching, zodat ik de meest interessante verhalen en tips kan delen. Connecten, ook een blog schrijven of een vraag stellen? Mail mij of stuur een berichtje op LinkedIn!
Bekijk volledig profiel

Premium partners Bekijk alle partners

Intelligence Group
LDC
LoopbaanVisie
Noloc
Recruitment Tech
Vista Nova
Werf&

Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief

"*" geeft vereiste velden aan

Naam*